Stowarzyszenie Inżynierów Polskich w Kanadzie, Oddział w Ottawie Stowarzyszenie Inżynierów Polskich w Kanadzie, Oddział w Ottawie

HELIKOPTERY NA CO DZIEŃ

To tytuł odczytu kol. dr Bogdana Gajewskiego w dniu 19 lutego 2002 w Domu Polskim SPK. Państwo Gajewscy są bodaj "najmłodszymi" członkami SIP i dlatego należą się im specjalne słowa uznania za aktywne włączenie się od razu do pracy naszego Stowarzyszenia. Kol. Bogdan jest z wykształcenia inżynierem mechanikiem kończąc Wydział Budowy Maszyn i Okrętów Politechniki Szczecińskiej. Mianowany na asystenta na Wydziale Mechanizacji Rolnictwa zajął się zastosowaniem sprzętu lotniczego w rolnictwie. W 1979 roku uzyskał tytuł doktora nauk rolniczych z zastosowania samolotów i helikopterów w rolnictwie. W 1985 roku przyjechał poprzez Grecję do Kanady i pracuje obecnie w Ministerstwie Transport Canada jako Senior Corrective Action Engineer, Rotorcraft, odpowiedzialny za bezpieczeństwo helikopterów. Oboje państwo Gajewscy są bardzo czynni w życiu kulturalnym Ottawy, prowadzili przez dłuższy czas polską stację radiowa, a obecnie prowadzą z werwą i zapałem Stowarzyszenie "STO", czyli Stowarzyszenie Twórców Ottawskich (malarzy, pisarzy etc.) i wydają miesięcznik "Mixer". W "wolnych chwilach" kol. Bogdan pisze również książki, a także własnymi rękami buduje dom w pięknej, miejscowości Poland niedaleko Ottawy.

Po przedstawieniu naszego prelegenta wracam do treści i wrażeń z odczytu. W pierwszej części prelegent przedstawił podstawowe dane statystyczne świadczące o tym, że Kanada obecnie zajmuje pierwsze miejsce na świecie pod względem ilości helikopterów w przeliczeniu na jednego mieszkańca. Podobnie jest zresztą z samolotami. W Kanadzie jest zarejestrowanych ponad 1600 helikopterów i ponad 25,000 samolotów, a jedna z największych wytworni helikopterów na świecie mieści się niedaleko lotniska Mirabel pod Montrealem. Pierwszymi helikopterami w kanadyjskich siłach zbrojnych były helikoptery firmy Piasecki. Można obejrzeć jeden, zachowany jako eksponat w Muzeum Lotnictwa w Ottawie.

Wraz z rozwojem gospodarczym i technicznym w ostatnim dwudziestoleciu wzrosło zapotrzebowanie na helikoptery do zadań specjalistycznych takich jak: transport na większe odległości (platformy wiertnicze, przewozy pasażerskie), przemieszczanie ciężkich ładunków (wyręby lasów, budowa linii wysokiego napięcia, pomniki) oraz mniejsze jednostki wielozadaniowe (patrole policyjne, transport chorych, akcje ratownicze czy wycieczki narciarskie). Helikoptery są bezpiecznymi maszynami do latania choćby ze względu na to, że latają nisko i powoli. W razie awarii silnika następuje samoczynne wysprzęglanie i wirnik silnika obraca się dalej kosztem uzyskanej wcześniej energii kinetycznej. Daje to pilotowi czas na przygotowanie się do lądowania. Tuż nad ziemią pilot robi manewr przypominający wznoszenie się do góry, co powoduje zatrzymanie się helikoptera w miejscu i łagodne opadnięcie na ziemię.

Manewr ten jest wielokrotnie ćwiczony w trakcie szkolenia pilota. Stąd mała ilość wypadków helikopterowych. Liczne przezrocza pozwoliły uczestnikom zapoznać się z rozmaitymi typami helikopterów, które różnią się miedzy sobą tak pod względem wielkości, kształtu jak i ilości łopat w rotorze zależnie od ich przeznaczenia. Po prelekcji nawiązała się ożywiona dyskusja oraz szereg zapytań odnośnie stanu helikopterów w armii kanadyjskiej, ilości i budowy łopat oraz w jakim stopniu helikoptery zanieczyszczają środowisko naturalne. Ponieważ to ostanie zagadnienie interesuje na pewno wszystkich czytelników podaję wyjaśnienie prelegenta. Jeżeli chodzi o paliwo lotnicze używane do silników helikopterowych, to we wszystkich helikopterach dwu i trzysilnikowych, a także w większości jednosilnikowych, jedynym używanym paliwem jest nafta lotnicza, która sama w sobie nie stanowi poważnego zagrożenia dla środowiska. Problemem są spaliny, bo w procesie spalania mogą wydzielać się związki niekorzystne dla środowiska naturalnego. Niestety obecnie nie stosuje się żadnych urządzeń w celu oczyszczania spalin, gdyż cały nacisk położono na wydajność silnika, a każde urządzenie do oczyszczania spalin by tą wydajność pomniejszało Składamy serdeczne podziękowania kol. Gajewskiemu za ten ciekawy, doskonale przedstawiony i ilustrowany odczyt!

Maria F. Zielińska

Początek strony


ŻYCIORYS PRELEGENTA:

BOGDAN GAJEWSKI

Dyplom magistra inżyniera mechanika uzyskał w 1974 roku, kończąc Wydział Budowy Maszyn i Okrętów Politechniki Szczecińskiej. Pierwsza praca po studiach miała miejsce w browarze szczecińskim, stąd znajomość procesu warzenia piwa. Potem praca w Wytwórni Sprzętu Transportowego i posada asystenta na Wydziale Mechanizacji Rolnictwa. Tam zajmuje się zastosowaniem sprzętu lotniczego w rolnictwie. W 1979 roku uzyskuje tytuł doktora nauk rolniczych z zastosowania samolotów i helikopterów w rolnictwie. Jest rzeczoznawcą do spraw agrolotnictwa. Pod koniec 1979 wyjeżdża do Holandii do ośrodka badawczego w celu przygotowania pracy habilitacyjnej.

Wydarzenia roku 1980 i stan wojenny wprowadzony w 1981 roku nie pozwolił na aktywną kontynuację pracy habilitacyjnej. Wielu współpracowników znalazło się na Zachodzie. W 1984 roku wyjeżdża z Polski by poprzez Grecję przyjechać do Kanady w 1985 roku. Pracuje ponad trzy lata w firmie Filtran Microcircuits Ltd, by w 1989 roku przejść do pracy w Transport Canada. Jego obecna funkcja brzmi: Senior Corrective Action Engineer, Rotorcraft, a to oznacza, że jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo helikopterów. Analizuje wypadki lotnicze i na tej podstawie ustanawia zalecenia poprawy bezpieczeństwa lotów.

Żonaty, jeden syn.

Początek strony