BIULETYN Nr. 149 - CZERWIEC 2006

SPIS TRESCI

• WALNE ZEBRANIE SPRAWOZDAWCZE SIP
• WALNE ZEBRANIE SIP
• APEL DO POLONII OTTAWSKIEJ
• AKADEMICKI POZNAN - POLITECHNIKA
• ZAPALIC SLONCE
• WIESCI Z KRAJU
• OD TABLICZEK DO PAPIERU
• IMPREZY, OGLOSZENIA
• PODZIEKOWANIE

WALNE ZEBRANIE SPRAWOZDAWCZE SIP

ODZIAL OTTAWA
W DNIU 25 MAJA 2006.

Zebranie rozpoczelo sie uroczystym podziekowaniem zespolowi redakcyjnemu Biuletynu SIP a zwlaszcza jego redaktorowi kol. Kazimierzowi Stysiowi, ktory od 15 lat przygotowywal Biuletyn do druku. Biuletyn przynosil wiadomosci techniczne, krotkie informacje z Polski oraz wiadomosci z zycia kulturalnego Polonii ottawskiej. Nic wiec dziwnego, ze kazdy numer byl oczekiwany z niecierpliwoscia i czytany, "od deski do deski". Niestety, kol. Stys zadecydowal, ze czas na wziecie redaktorskiej emerytury. Mimo wielokrotnych nawolywan nie znalazl sie nikt, kto by sie chcial podjac dalszej redaktorskiej pracy, obecny Biuletyn jest wiec chwilowo ostatnim numerem w druku. Smutne to, ale tym bardziej musimy byc wdzieczni kol. Kazikowi, i jego zespolowi w osobach Lidii Zielinskiej, Waclawa Borowieckiego, Jacka Tarachy i Krzysztofa Lipowskiego, ze przez tyle lat z poswieceniem uczyli, bawili i informowali czlonkow przez nasza Oddzialowa publikacje.

W dowod uznania kol. Kazimierz Stys i Waclaw Borowiecki otrzymali pamiatkowe tabliczki. Kol. Lidia Zielinska i kol. Jacek Taracha byli nieobecni na zebraniu.

Po tej wstepnej uroczystosci przystapiono do samego zebrania, wybierajac na przewodniczacego kol. Jana Janeczka, a na sekretarza kol. Marie Zielinska. Glownym punktem byly sprawozdania Przewodniczacego Oddzialu i Skarbnika. W okresie sprawozdawczym Oddzial nasz bral czynny udzial w sprawach KPK, ktory przechodzil ostry kryzys w Zarzadzie Glownym i potrzebowal czynnego poparcia wszystkich organizacji czlonkowskich. Kontakty z ZG SIP bardzo sie niestety rozluznily i choc jest to rok walnego zebrania wyborczego, Oddzial do tej pory nie zostal poinformowany, gdzie i kiedy takowy sie odbedzie.

Sytuacja finansowa Oddzialu jest dobra i dzieki oszczednej gospodarce Zarzadu stan majatku wynosi $6,797.66 tj. o okolo $350 wiecej niz w roku ubieglym. Niestety, skladki zaplacilo zaledwie 40% czlonkow. Jest to tym bardziej powazne, ze w tym roku jest Walny Zjazd KPK a ilosc przydzielonych mandatow zalezy od ilosci oplaconych skladek. Zarzad ma nadzieje, ze Koledzy, ktorzy nie zaplacili jeszcze skladek za rok ubiegly i biezacy, zechca je jak najpredzej wplacic. Komisja Rewizyjna zalecila udzielenie absolutorium Skarbnikowi, kol. Ludwikowi Cyfrackiemu z podziekowaniem za doskonale prowadzenie rachunkowosci Oddzialu i przejrzyste sprawozdania. Uchwalono przekazac w nadchodzacym roku dotacje po $100,00 kazda, dla Biblioteki Polskiej w Montrealu, na nagrody na Konkurs Recytatorski dla dzieci Federacji Polek i na organizacje tradycyjnego pikniku, wspolnie z SPK, w dniu 9 lipca na farmie p. Galkow.

Maria F. Zielinska

WALNE ZEBRANIE SIP
W DNIU 25 MAJA 2006

(Sprawozdanie Przewodniczacego Oddzialu SIP)

W czwartek, 25 maja 206, odbylo sie Walne Zebranie SIP Oddzial Ottawa.

Na poczatku zebrania uroczyscie podziekowano zespolowi redakcyjnemu naszego Biuletynu Informacyjnego w skladzie:

• Kazimierz Stys
• Lidia Zielinska
• Jacek Taracha
• Krzysztof Lipowski
• Waclaw Borowiecki

Pamiatkowe tabliczki odebrali, kol. Kazimierz Stys i kol. Waclaw Borowiecki. Reszta redakcji byla nieobecna na zebraniu i otrzyma swoje upominki w terminie pozniejszym.

Kol. Stys wyglosil krotkie, bardzo wzruszajace przemowienie na temat pracy spolecznej, swego zaangazowania oraz podkreslil fakt, ze Biuletyn jest najdluzej ukazujacym sie wydawnictwem Polonijnym wydawanym poza Polska.

Raz jeszcze serdecznie dziekujemy calemu zespolowi zaangazowanemu w wydawanie Biuletynu, za wieloletnia prace na rzecz Polonii.

Zanim koncowe sprawozdanie zostanie nam udostepnione, ponizej kilka tematow poruszanych na Walnym Zebraniu:

1. Czlonkostwo w SIP zobowiazuje do co najmniej dwoch rzeczy: oplacenia skladek oraz uczestnictwa w Walnym Zebraniu.
   
   
2. Liczba osob, ktore oplacily skladki do 8 maja wyniosla 15, co daje nam jeden mandat wyborczy na Walnym Zjezdzie KPK w Calgary. Liczba osob, ktore doplacily skladki do 25 maja, wnosi 2. W sumie 17 osob oplacilo skladki.
   
   
3. Nie zglosil sie nikt chetny do wydawania Biuletynu. Jak nie znajdzie sie nikt chetny, to Biuletyn przestanie byc wydawany.
   
   
4. Dom Polski SPK planuje renowacje i odnowienie sali. Jednym z zamierzen jest wymiana krzesel. Kazda organizacja polonijna jest proszona o zaangazowanie finansowe w celu zakupu krzesel.
   
   (Prosze tutaj czlonkow naszej organizacji o wypowiedzenie sie w tej kwestii. Najlepiej by bylo, gdyby kazdy z czlonkow zaoferowal kupno jednego krzesla. Cena jednego krzesla wynosi $70.00. Za kupno krzesla przeprowadzone poprzez Fundacje Dziedzictwa Polskiego, przysluguje zwrot podatkowy.)
   
   
5. SPK, ktore wspolnie od lat organizuje wraz z SIP piknik lipcowy na farmie pp. Galkow, zwraca uwage, ze udzial czlonkow w pikniku maleje z roku na rok. Juz nie chodzi o pomoc w zorganizowaniu pikniku, a tylko o wziecie w nim udzialu. Stad prosba do naszych kolezanek i kolegow i liczne przybycie wraz z rodzinami na ten piknik, ktory bedzie mial miejsce 9 lipca w niedziele.
   
   
6. Kandydatem, ktorego nasz Oddzial popiera na stanowisko prezesa KPK, jest pan Wladyslaw Lizon, obecny przewodniczacy Rady KPK.

Bogdan Gajewski
Przewodniczacy

APEL DO POLONII OTTAWSKIEJ

Od Zarzadu Stowarzyszenia Polskich Kombatantow Kanadzie,
Kola nr 8 w Ottawie

Do organizacji polonijnych, ich czlonkow oraz Polonii niezrzeszonej.
W sprawie pomocy w zakupie krzesel do Domu Polskiego S.P.K.

Stowarzyszenie Polskich Kombatantow w Kanadzie jest jedyna organizacja polonijna w Ottawie posiadajaca swoj wlasny dom.

Obecnie istniejacy Dom Polski S.P.K. zostal zakupiony i przebudowany w roku 1970 z funduszy czlonkow Kola oraz pomocy finansowej ottawskiej Polonii.

Od poczatku swego istnienia Dom Polski S.P.K. sluzy calej Polonii. Tu odbywaja sie wszystkie najwazniejsze imprezy polonijne, tu skupia sie cale zycie spoleczne i kulturalne Polonii. Tu odbywaja sie wszystkie akademie, oplatki polonijne, konkursy, odczyty, wystawy, organizowane sa imprezy artystyczne i wyswietlane sa filmy. W Domu Polskim S.P.K. znalazly schronienie zespoly artystyczne, a organizacje polonijne maja tu swoje zebrania i korzystaja z Domu Polskiego nieodplatnie.

Stowarzyszenie Polskich Kombatantow utrzymuje Dom Polski S.P.K. bez zadnej pomocy od innych organizacji polonijnych. Koszt utrzymania domu wynosi ok. $70 000 rocznie. Cala te sume pokrywa Kolo z wlasnych funduszy.

Obecnie istnieje koniecznosc dokonania pewnych prac w Domu Polskim S.P.K., a mianowicie remont generalny toalet, zmiana ogrzewania z olejowego na gazowe, zainstalowanie wyciagu krzeslowego dla osob niepelnosprawnych. Projekty te beda wymagaly znacznych funduszy od Kola, zaistniala rowniez koniecznosc zakupu nowych krzesel do Domu Polskiego S.P.K. Koszt jednego krzesla wynosi $70.00, a potrzebnych jest 250 krzesel (ok.$17 500.00). Wydatek taki przekracza mozliwosci finansowe Kola. W tej sytuacji zwracamy sie o pomoc zarowno do naszych czlonkow jak i czlonkow innych organizacji polonijnych, zespolow artystycznych, oraz osob niezrzeszonych. Wszyscy skladajacy dotacje, beda mogli odpisac ja od podatku.

Zarzad Kola uzgodnil z Zarzadem Fundacji Dziedzictwa Polskiego, ze wplaty moga byc dokonywane poprzez Fundacje, ktora bedzie wystawiala pokwitowania podatkowe, a cala sume bez potracen bedzie przekazywala na konto S.P.K. Bedzie to wklad Fundacji w nasze przedsiewziecie. Dotacje nalezy wplacac na konto Fundacji Dziedzictwa Polskiego (Polish Heritage Fundation of Ottawa Inc.) z zaznaczeniem na czeku - krzesla dla Domu Polskiego S.P.K.(czeki prosimy wysylac na adres Kola nr 8. z dopiskiem na kopercie "Fundacja Dziedzictwa Polskiego", adres ponizej). Osoby, ktore nie potrzebuja odpisu od podatku moga wysylac czeki bezposrednio na adres The Polish Combatants' Assoc. in Canada, Inc. Branch 8, 379 Waverley St., Ottawa, Ontario K2P 0W4 z tym samym dopiskiem na czeku (krzesla).

Lista ofiarodawcow bedzie wywieszona przez rok na tablicy ogloszen w Domu Polskim S.P.K.

Prosimy o skladanie dotacji jak najszybciej, za co z gory dziekujemy.

W imieniu Zarzadu Stowarzyszenia Polskich Kombatantow - Kola nr.8. w Ottawie

dr Jerzy Kulczycki - Sekretarz oraz dr Piotr Nawrot - Prezes

P.S. Po dodatkowe informacje prosimy zwracac sie do kol. Piotra Nawrota
Tel.: 957-1687 (B)
Tel.: 820-7582 (H)

AKADEMICKI POZNAN - POLITECHNIKA

Naukowcy i studenci zdobywaja miedzynarodowe nagrody
Najlepsi komputerowcy swiata

Studenci informatyki z Poznania najpierw odnosza spektakularne zwyciestwa w miedzynarodowych konkursach informatycznych, a pozniej wdrazaja unikatowe rozwiazania w zycie

Poznanscy studenci co roku wygrywaja wazne swiatowe konkursy informatyczne. Politechnika Poznanska jest jedna z najwiekszych uczelni technicznych w kraju. Na osmiu wydzialach studiuje ponad 18 tysiecy studentow na studiach inzynierskich, magisterskich w systemie stacjonarnym i niestacjonarnym. O poziomie uczelni swiadczy wysoka pozycja w rankingach, obejmujacych m.in. poziom ksztalcenia, osiagniecia naukowe kadry, jakosc programow nauczania oraz szanse kariery naukowej. W najnowszych rankingach z 2005 roku Politechnike Poznanska na wysokiej 3. pozycji sklasyfikowal zarowno tygodnik "Polityka" (w kategorii informatyka), jak i "Wprost" (w kategorii uczelni technicznych). W najswiezszym, tegorocznym Rankingu Uczelni Akademickich 2006 "Rzeczpospolitej" i "Perspektyw" Politechnika Poznanska zajela 36. miejsce, a w zestawieniu uczelni technicznych byla na 7. miejscu.

Poznanska uczelnia jako jedna z trzech (oprocz Uniwersytetu Warszawskiego i Akademii Gorniczo-Hutniczej w Krakowie) uzyskala akredytacje z wyroznieniem za "najlepiej prowadzony kierunek informatyka". Kierunek ten od 2001 roku jest czescia Wydzialu Informatyki i Zarzadzania Politechniki Poznanskiej. Wydzial powstal w 1990 roku, przejmujac tradycje Instytutu Informatyki, Automatyki i Robotyki. W ramach dzisiejszego Instytutu Informatyki funkcjonuja: Zaklad Badan Operacyjnych i Sztucznej Inteligencji, Zaklad Inteligentnych Systemow Wspomagania Decyzji, Zaklad Systemow Informatycznych oraz Zaklad Teorii Algorytmow i Systemow Programowania. Instytut Informatyki od lat prowadzi badania i utrzymuje kontakty naukowe z wieloma europejskimi uniwersytetami, zdobywajac liczne nagrody i wyroznienia w miedzynarodowych i krajowych konkursach.

Doswiadczona kadra

W Instytucie Informatyki pracuje pieciu profesorow zwyczajnych, dziesieciu profesorow nadzwyczajnych i doktorow habilitowanych oraz 34 adiunktow, starszych wykladowcow i asystentow z tytulem doktora. Wsrod naukowcow jest wielu doswiadczonych praktykow. Instytut moze poszczycic sie az dwiema prestizowymi Nagrodami Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, zwanymi polskimi Noblami. W grudniu 2005 r. wyroznienie to otrzymal za opracowanie metodyki komputerowego wspomagania decyzji podejmowanych na podstawie niepelnych danych prof. Roman Slowinski. Metoda uzyta zostala do zbudowania systemu diagnozowania dzieci z bolem brzucha dla lekarzy internistow oraz systemu do analizy zdrowotnosci lasow syberyjskich. W 2000 roku laureatem tej nagrody zostal prof. Jan Weglarz, ktory otrzymal ja za rozwijanie metod projektowania informatycznych systemow zarzadzania i sterowania produkcja, wykorzystujacych szeregowanie dyskretno-ciagle.

Prestizowy status

Instytut Informatyki otrzymal 16 wrzesnia 2004 roku status Centrum Doskonalosci w zakresie Zaawansowanych Technologii Informacyjnych. Status ten przyznaje Komitet Badan Naukowych. Dzieki temu mozliwe stalo sie uzyskiwanie dotacji ze srodkow strukturalnych Unii Europejskiej. Zespol bioinformatykow otrzymal az trzy europejskie granty: Compuvac 2005 - 2008, Bioptrain 2005 - 2008, Metafunctions 2005 - 2008, w ramach VI Programu Ramowego. Efektem wieloletniej wspolpracy z innymi poznanskimi uczelniami bylo wejscie Instytutu Informatyki w sklad Wielkopolskiego Centrum Genomiki (lacznie z Akademia Medyczna i Instytutem Chemii Bioorganicznej PAN). Kadra poznanskiej informatyki ma rowniez duze zaslugi w tworzeniu Poznanskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowego.

Nauka wprzegnieta w praktyke

Poznanscy informatycy wdrozyli system informatycznej obslugi szpitali "Eskulap" - w ciagu czterech lat sprzedano okolo 2800 licencji tego systemu. Umozliwia on informatyczna obsluge szpitali, m.in. zarzadzanie ruchem chorych, prowadzenie aptek i magazynow szpitalnych oraz prowadzenie roznych ewidencji.

Najnowszym sukcesem poznaniakow jest stworzenie pierwszego na swiecie Wirtualnego Laboratorium (VLab), dzieki ktoremu naukowcy moga wykonywac skomplikowane eksperymenty na specjalistycznych urzadzeniach poprzez Internet. Wynalazek pozwoli wyrownac szanse tych zespolow naukowych, ktore nie maja kosztownych urzadzen, a byc moze trafi tez jako pomoc dydaktyczna do szkol. Autorami tego unikatowego rozwiazania jest trzech informatykow z Poznanskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowego: dr Norbert Meyer, mgr Marcin Lawenda oraz dr Maciej Stroinski. Z superkomputerow PCSS korzystaja studenci Politechniki, ktorzy ucza sie na nich m.in. projektowania rownoleglego.

PCSS opracowalo takze projekt polskiego Internetu optycznego "Pionier". Jest to siec komputerowa o bardzo wysokiej przepustowosci, obejmujaca cala Polske i bedaca najszybsza i najlepsza siecia internetowa wykonana w Polsce.

Konkursy wylaniaja talenty

Przyszli informatycy od lat z sukcesami biora udzial w wielu zarowno miedzynarodowych, jak i krajowych konkursach. Jednym z nich jest Miedzynarodowy Konkurs Projektowania Systemow Komputerowych CSIDS, organizowany od pieciu lat przez IEEE Computer Society. Zawody polegaja na przygotowaniu przez czteroosobowe zespoly projektow informatycznych. W ostatnim etapie sedziowie wybieraja dziesiec najlepszych projektow, ktorych autorzy zapraszani sa na final do Waszyngtonu (USA). Poznanscy studenci biora udzial w konkursie od jego poczatku.

Studenci z Poznania dwa razy - w 2001 i 2004 roku - zdobyli w konkursie pierwsze miejsce, a dwa razy - w 2002 i 2005 roku - drugie. W 2000 roku uplasowali sie na trzeciej pozycji.

Studenci z Poznania finiszowali w konkursie miedzy innymi systemem, ktory dostarczal w postaci cyfrowej wartosci pomiarow odczytanych z czujnikow: ruchu galki ocznej, tetna, stopnia nasycenia tlenem hemoglobiny, predkosci ruchu glowy, ale i dodatkowo rejestrowal glos operatora oraz obraz z pomieszczenia, w ktorym sie znajdowal. System dokonywal transmisji danych od operatora do komputera centralnego, ktory analizowal nadsylane dane i je wizualizowal, podejmujac jednoczesnie decyzje o zgloszeniu alarmu badz archiwizacji. To urzadzenie powstalo po to, aby mierzyc parametry psychofizyczne operatorow, kierujacych praca skomplikowanych urzadzen.

Studenci zaprojektowali tez samochodowy system platniczy, ktory umozliwia utrzymywanie wirtualnego konta pienieznego i wnoszenie oplat za parkowanie, przejazd autostrada; system moze tez pilnowac pojazdu - proba uruchomienia samochodu przez osobe niepowolana powoduje przeslanie informacji na policje oraz do telefonu komorkowego wlasciciela.

Sukces odnioslo takze przenosne urzadzenie umozliwiajace osobom niewidomym odczytywanie tekstow drukowanych. System sklada sie z okularow z miniaturowa kamera, sluchawki, pilota, ktory umozliwia obsluge urzadzenia, a takze niewielkiego modulu zawierajacego system mikroprocesorowy odpowiedzialny za przetwarzanie i analize obrazu oraz synteze mowy. Dzieki temu niewidomy moze uslyszec tekst. Niewidomi moga korzystac z wynalazku nie tylko w domu lub bibliotece, ale tez w pociagu czy sklepie.

Potencjal informatyczny

W ubieglym roku dwaj poznanscy studenci IV roku zwyciezyli w ogolnoswiatowym konkursie technologicznym Imagine Cup, ktorego final odbyl sie w sierpniu w Japonii. Jakub Gorgolewski i Wojciech Jaskowski pokonali az 2 tysiace druzyn z calego swiata. Konkurs organizowany przez Microsoft jest najwiekszym miedzynarodowym konkursem dla mlodych informatykow. Poznaniacy wygrali w kategorii "Visual Gaming" (Tworzenie Gier). Rok wczesniej, w tym samym konkursie, zwyciezyli z projektem "Bezpieczne miasto" G. Sobanski, Z. Piatkowski, B. Pierzchalewicz i B. Wieloch.

Sukcesy studentow Politechniki Poznanskiej, ktorzy co roku wygrywaja wazne swiatowe konkursy informatyczne, swiadcza o ich dobrym przygotowaniu. Bogate zbiory sieciowe i obliczeniowe Poznanskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowego, liczne kontakty miedzynarodowe, szeroka oferta ksztalcenia, coraz lepsze warunki studiowania - w 2004 roku Politechnika oddala do uzytku Centrum Wykladowe - oraz sukcesy kadry naukowej w wielu obszarach badan naukowych - sprawiaja, ze Poznan ma ogromny potencjal naukowy w dziedzinie informatyki.

oprac. h.k.
Rzeczpospolita nr 104/2006 r.

ZAPALIC SLONCE

Energia przyszlosci pochodzic ma z syntezy jadrowej
Co zrobimy, kiedy dotkna nas jednoczesnie skutki globalnego kryzysu energetycznego i katastrofa klimatyczna? Uratowac nas moze energia z syntezy jadrowej.

Synteza termojadrowa jest podstawowym zrodlem energii we Wszechswiecie i stanowi mechanizm tworzenia pierwiastkow chemicznych. Polega ona na laczeniu lekkich jader atomowych w jadra ciezsze. Reakcji tej towarzyszy wydzielanie ogromnej ilosci energii. Pokazana schematycznie synteza izotopow wodoru - deuteru i trytu - zachodzi we wnetrzu gwiazd, takze w naszym Sloncu, gdzie panuja ogromne temperatury i cisnienia. Mala filizanka takiego paliwa zawiera tyle energii co pociag wegla. Od lat probujemy wiec przeprowadzic taka kontrolowana synteze w warunkach ziemskich. Teraz nowa nadzieje daje miedzynarodowy projekt badawczy ITER. W gwiazdach o masie kilkanascie razy wiekszej od Slonca przebiegaja reakcje syntezy, w wyniku ktorych powstaja jadra wegla, tlenu czy azotu.

Najwazniejszym celem zywych organizmow jest - obok rozmnazania - zdobywanie energii. Bez niej nie ma zycia, nie ma tez cywilizacji. Rosyjski astronom Mikolaj Kardaszew zaproponowal w 1964 r. podzial cywilizacji, ktore moga istniec we Wszechswiecie wedlug kryterium ilosci energii, jaka udaje im sie zaprzac do pracy. Cywilizacja typu I wykorzystuje energie dostepna na jej planecie (w przyblizeniu 1016 W). Cywilizacja typu II jest juz w stanie wykorzystac energie, jaka emituje jej najblizsza gwiazda (1026 W). Z kolei cywilizacja typu III pobiera energie calej galaktyki (1036 W). Wedlug amerykanskiego astronoma Carla Sagana ludzkosc nie dotarla jeszcze do pierwszego poziomu - osiagnelismy dopiero stopien 0,7.

 Tymczasem stworzenie na Ziemi cywilizacji typu I daloby nam wspaniale korzysci - moglibysmy regulowac nasz klimat, zapobiec wielu katastrofom naturalnym, zlikwidowac glod i poprawic jakosc zycia w najbiedniejszych regionach swiata. Wreszcie rozproszone zrodla taniej energii ulatwilyby zaprowadzenie pokoju na Ziemi. Dotarcie do tego przedsionka raju, choc jeszcze bardzo odlegle, jest realne: prawdopodobnie w najblizszych miesiacach ruszy budowa reaktora ITER (od lac. droga), czyli International Thermonuclear Experimental Reactor, urzadzenia, ktore ma oswoic jedna z najpotezniejszych reakcji zachodzacych w kosmosie - synteze jadrowa. Ten drugi pod wzgledem kosztow, po stacji kosmicznej ISS, miedzynarodowy projekt badawczy pochlonie 10 mld dol. i jesli sie powiedzie, byc moze uwolni nas od problemow z energia.

Na razie nasza sytuacja energetyczna wyglada ponuro. Cena ropy przekroczyla juz dawno 50 dol. za barylke, a nie brak glosow, ze do konca roku siegnie 60 dol. Naukowcy alarmuja, ze jesli sie nie ockniemy jako cywilizacja, to czeka nas katastrofa energetyczna i klimatyczna. Eksperci zwykle zajmuja sie kazda z nich osobno, ale rzeczywiste skutki beda znacznie dotkliwsze, gdy obie te katastrofy na siebie sie naloza.

Zdaniem Petera Daviesa, szefa ekonomicznego koncernu BP, nie ma powodu do obaw - udokumentowane poklady ropy wystarcza na 41 lat. W polityce i gospodarce to dlugi okres, ale dramatycznie krotki, zeby przestawic ziemska cywilizacje na nowe zrodla energii. Tym bardziej ze prawdziwe problemy zaczna sie, zanim wydobedziemy ostatnia barylke. Mowi o tym prawo nazywane Szczytem Hubberta. Prof. Kjell Aleklett z Uppsala Universitet w Szwecji, ekspert od zasobow ropy, tak to ujmuje: "O wiele wazniejsze niz wyczerpanie zasobow, ktore nastapi za kilka dziesiecioleci, bedzie osiagniecie punktu maksymalnego wydobycia, po ktorym nastapi jego spadek. To uderzy doslownie we wszystkie dziedziny zycia na Ziemi".

 Zblizanie sie Szczytu Hubberta jest oczywiste - na kazde dziesiec barylek wydobytej ropy geologowie odkrywaja juz tylko cztery. Wiekszosc ekspertow przewiduje, ze skok cen i kryzys zaczna sie jeszcze przed 2020 r., prof. Aleklett spodziewa sie go juz za cztery lata. Scenariusz latwo sobie wyobrazic: droga energia oznacza spadek produkcji, fale bankructw, masowe bezrobocie i gwaltowne wybuchy spolecznego niezadowolenia. Swiat moze sie pograzyc w kryzysie, ktory prawdopodobnie doprowadzilby do upadku Zachodu - cywilizacji najbardziej uzaleznionej od taniej energii.

Skutki tego zalamania zostalyby zwielokrotnione przez pierwsze uderzenie katastrofy klimatycznej. Jak wynika z opublikowanej przez amerykanskie ministerstwo energii w kwietniu 2004 r. prognozy The International Energy Outlook, w najblizszych dziesiecioleciach bedziemy nadal produkowac energie starymi metodami: spalajac rope, gaz i wegiel. Swiatowe zuzycie energii wzrosnie w latach 2001-2025 o 54 proc., gazu o 67 proc., a wegiel nadal pozostanie glownym zrodlem energii elektrycznej. Wydobycie ropy podskoczy do 121 mln barylek dziennie. Niestety, to co mogloby nas uchronic przed efektem cieplarnianym, czyli produkcja energii ekologicznej, wzrastac bedzie tylko o 1,9 proc. rocznie. Emisja CO2, glownego gazu cieplarnianego, skoczy z 23,9 w 2001 r. do 37,1 mld ton w 2025, co oznacza, ze swiat bedzie sie zamienial w saune. Rownie alarmujace sa prognozy Intergovernmental Panel on Climate Change, agendy ONZ, ostrzegajace przed katastrofalnymi powodziami, morderczymi upalami, niszczacymi huraganami i dlugimi okresami suszy. Co prawda nie wszyscy klimatolodzy podzielaja te opinie - niektorzy twierdza, ze w historii Ziemi stezenie CO2 bywalo znacznie wieksze i natura doskonale dawala sobie z tym rade. Ale lepiej byc przygotowanym na najgorsze. Czarne scenariusze formuluje sie przeciez po to, aby ich uniknac i zmieniac niekorzystny bieg rzeczy.

Gdy w 1985 r. naukowcy postawili sobie za cel opanowanie syntezy jadrowej, wygladalo to na podwojna utopie. Bylo to nieprawdopodobne wyzwanie techniczne: synteza taka zachodzi we wnetrzu gwiazd, a wiec i w Sloncu, i jest zrodlem energii, ktora - przetwarzana potem na Ziemi w procesach fotosyntezy - tworzy fundamenty zycia na naszej planecie. Do tej pory udalo sie ja czlowiekowi odtworzyc tylko w bombie wodorowej. Po drugie, byla to tez utopia polityczna: podstawy energetyczne dla przyszlych pokolen postanowili stworzyc wspolnie zaciekli wrogowie - Zwiazek Radziecki oraz Europa, USA i Japonia. Pozniej do projektu dolaczyly Chiny i Korea, a miejsce ZSRR zajela Rosja. Projekt ITER daje teraz nadzieje, ze ludzkosc jednak potrafi polaczyc swoje sily w zmaganiach o przyszlosc swiata. Bo kontrolowana synteza jadrowa moglaby nas uratowac przed kryzysem energetycznym.

Synteza polega na laczeniu jader izotopow wodoru - deuteru i trytu, w wyniku czego powstaja jadra helu i kolosalna ilosc energii. Deuter wystepuje w wodzie morskiej i jego zasoby sa praktycznie niewyczerpalne. zrodlem trytu jest lit. Reakcja syntezy zachodzi we wnetrzu gwiazd, w ekstremalnym cisnieniu i temperaturze. Nie ma na Ziemi materialu, ktory sprostalby wymaganym do tego parametrom. Wymyslono wiec Tokamak - reaktor wytwarzajacy pole elektromagnetyczne, w ktorym mozna utrzymac plazme podgrzana do okolo 100 mln st. C bez kontaktu ze scianami materialnego "naczynia". W 2001 r. powstal projekt reaktora, mogacy w sposob ciagly i kontrolowany wytwarzac okolo 500 MW energii pochodzacej z reakcji syntezy wodorowej. Jego realizacje opoznila wojna w Iraku i epidemia SARS, sprawiajace, ze kilka waznych spotkan, m.in. w Chinach, nie doszlo do skutku. Pojawily sie takze spory o miejsce budowy nowego reaktora. W gre wchodzi Cadarache we Francji, za czym opowiada sie Europa, Rosja i Chiny, oraz Rokkasho w Japonii, proponowane przez Japonie, USA i Koree. Decyzja powinna zapasc wkrotce po wyborach prezydenckich w Stanach Zjednoczonych.

Pozostaje problem czasu. Jesli spelnia sie nadzieje pokladane w ITER, za 30 lat mozna spodziewac sie pierwszych efektow, a budowane na jego podstawie elektrownie przemyslowe rusza za kolejne 20-30 lat. Od Szczytu Hubberta do opanowania syntezy jadrowej uplynie wiec prawie pol wieku. Moze to byc kluczowy okres w naszej historii. Tymczasem w chwili obecnej nie mamy jeszcze gotowego rozwiazania, pozwalajacego nam nie martwic sie o przyszlosc naszej planety. Ale mimo wszystko sytuacja nie jest beznadziejna. Istnieje bowiem wiele technologii, ktore wykorzystywane sa dopiero przez pionierow gospodarki albo znajduja sie w koncowej fazie rozwoju w laboratoriach. W czasopismie "Science" w sierpniu 2004 r. Stephen Pacala i Roberta Socolow z Princeton University potwierdzaja, ze "ludzkosc dysponuje juz fundamentalnym know-how w nauce, technice i przemysle potrzebnym do rozwiazania problemow klimatu i emisji dwutlenku wegla do atmosfery w najblizszym polwieczu. Istnieje juz zestaw technologii, ktore moga zapewnic zapotrzebowanie na energie w ciagu nastepnych 50 lat i ogranicza stezenie CO2 w atmosferze".

W ostatnich latach pojawilo sie wiele nowych rozwiazan w dziedzinie urzadzen przetwarzajacych swiatlo sloneczne na prad, w energetyce wiatrowej, w elektrowniach wodnych i plywowych. Duze nadzieje budza paliwa z olejow roslinnych, geotermy i ogniwa paliwowe. Oczekiwane sa przelomowe odkrycia w technologiach sztucznej fotosyntezy. Rozsadny bylby tez powrot do elektrowni jadrowych, pomysl wspierany przez Jamesa Lovelocka, znanego eksperta ruchow ekologicznych. Pojawily sie takze technologie umozliwiajace odciaganie gazow cieplarnianych z atmosfery. W nadchodzacych latach powinnismy wiec stworzyc z tego nowa mozaike energetyczna, w zaleznosci od miejsca i potrzeb wykorzystywac rozne zrodla i technologie, co pozwoli nam uniknac katastrofy lub zlagodzic jej skutki. Nauka wie, jak stawic czolo obu zagrozeniom. Teraz decyzje naleza do politykow i potentatow gospodarczych. Bez pieniedzy bowiem nie da sie przeniesc technologii z laboratoriow do naszych domow i masowo je wykorzystywac. Jesli stana sie one ogolnie dostepne i tansze, nasza cywilizacja moze dotrwac chwili, gdy naukowcy zapala na Ziemi pierwsze sztuczne slonca.

Pozostaje dylemat: czekac, az nowe technologie przechwyci maszyna rynku, zablokowanego przez koncerny czerpiace zyski z paliw kopalnych, czy tez przyspieszyc historie organizujac jakies energetyczne pospolite ruszenie podatnikow? "Nie dziedziczymy Ziemi, pozyczamy ja od naszych dzieci" - mowi indianskie przyslowie. Mozemy oddac Ziemie przyszlym pokoleniom w dobrym stanie, a nawet stworzyc cywilizacje typu I. Technologie juz sa. Czy starczy nam jednak madrosci, zeby je wykorzystac?

WALDEMAR SADOWSKI
Polityka nr 45/2004 r.

Szczyt Hubberta. Geofizyk M. King Hubbert stworzyl model do przewidywania zuzycia ropy. Poslugujac sie tym modelem przewidzial, ze produkcja ropy w USA osiagnie szczyt na poczatku lat siedemdziesiatych ubieglego wieku. Bardziej dojrzali czytelnicy Biuletynu zapewne pamietaja co sie wtedy dzialo z ropa. Wedlug tego modelu swiatowa produkcja ropy osiagnie szczyt miedzy 2004 a 2008 r.

Nota redaktora: Kilka tygodni temu miedzynarodowe gremium postanowilo, ze nowy reaktor bedzie budowany w okolicach Marsylii, Francja.

WIESCI Z KRAJU

• Gdyby wybory parlamentarne odbyly sie w polowie maja br., zwyciezylaby Platforma Obywatelska z 30% poparcia - wynika z sondazu CBOS. Prawo i Sprawiedliwosc uzyskaloby 24%. W porownaniu z kwietniem br. odsetek zwolennikow PO spadl o 2%, a PiS o 6%. Do Sejmu weszlyby rowniez Samoobrona (8%) i SLD (7%). Poparcie dla Samoobrony utrzymalo sie na poziomie sprzed miesiaca, a dla SLD spadlo o 2%. Sondaz przeprowadzono w dniach 12 - 15 maja na reprezentatywnej losowej probie 991 doroslych Polakow.
  
  "Gazeta Wyborcza" publikuje sondaz PBS DGA. PO i PiS utrzymuja zblizone notowania.
  
  Z wynikow badania wynika, ze w maju br. PO otrzymalaby 29% poparcie, natomiast PiS 28%. W porownaniu z kwietniowymi wynikami Platforma stracila 5%. Tym samym PiS nadrobil straty jakie poniosl tuz po ogloszeniu nowej koalicji.
  
  Do sejmu weszlyby ponadto SLD i Samoobrona. PSL i LPR znalazlyby sie ponizej progu wyborczego. Sondaz zostal przeprowadzony 21 maja br. na próbie losowej 1081 Polaków.
  
  Wedlug TNS OBOP, 33% respondentow deklarujacych chec udzialu w wyborach, gdyby mialy sie one odbyc w maju br., glosowaloby na Platforme Obywatelska. Kolejne miejsce - z poparciem 25% - zajeloby Prawo i Sprawiedliwosc - wynika z najnowszego sondazu TNS OBOP.
  
  Zarowno Platforma, jak i PiS zanotowaly spadek poparcia w porownaniu z sondazem sprzed miesiaca. W przypadku PO wynik ten pogorszyl sie o 3%, w przypadku PiS - o 2%.
  
  Trzeci rezultat wyborow uzyskalaby Samoobrona, na ktora chce glosowac 12% Polakow (wzrost o 4%). Jak zauwaza TNS OBOP, majowy sondaz jest pierwszym od jesiennych wyborow, w ktorym partia Andrzeja Leppera uzyskala wynik dwucyfrowy.
  
  Na kolejnych miejscach znalazly sie: SLD (7% poparcia, spadek o 4%) i LPR (5%, wzrost o 2%).
  
  
• Utworzenie koalicji PiS - Samoobrona - LPR przyczynilo sie do spadku poparcia dla rzadu w maju - wynika z najnowszego sondazu CBOS. Wysokie pozostaly notowania samego premiera Marcinkiewicza. Zwolennicy rzadu - 45% (w kwietniu 50%), maja nadal wyrazna przewage nad przeciwnikami - 20% (w kwietniu - 14%). 28% ma obojetny stosunek do rzadu (kwiecien - 29%). Przewaza opinia, ze nalezy poczekac na efekty dzialan koalicji - tak uwaza 47% Z kolei 34% ocenilo, ze po koalicji PiS - Samoobrona - LPR nie mozna spodziewac sie niczego dobrego. 6% uwaza, ze ta koalicja moze zrobic wiele dobrego, a 13% nie ma zdania.
  
  
• Stopa bezrobocia wyniosla w kwietniu br. 17,2% W porownaniu z marcem zanotowano spadek o 0,6%.
  
  
• Liczba bezrobotnych w kwietniu wyniosla 2.703,6 tys. osob. Jest to liczba nizsza o 254,2 tys. w porownaniu z zeszlym rokiem. GUS podaje, ze w poszukiwaniu pracy, do urzedow, glosilo sie 174,8 tys. osob. Natomiast urzedy pracy dysponowaly ofertami pracy dla 46,6 tys. osob.
  
  
• Premier Kazimierz Marcinkiewicz, minister zdrowia Zbigniew Religa, minister sprawiedliwosci Zbigniew Ziobro oraz lider PO Donald Tusk - najnowszy sondaz CBOS.
  
  Zaufanie do premiera deklaruje 69% ankietowanych, co oznacza, ze w porownaniu z kwietniem wzroslo ono o 1%
  
  Tak jak w poprzednim sondazu drugie miejsce zajmuje minister zdrowia, ktoremu ufa 59% Polakow. Na kolejnych pozycjach w rankingu znajduja sie Zbigniew Ziobro (51%) i Donald Tusk (47%).
  
  
• Z sondazu przeprowadzonego przez Instytut Badawczy Pentor Research wynika, ze 70% spoleczenstwa nie odczulo zmiany w wyniku akcesji Polski do UE. 17% ocenia sytuacje jako lepsza, a 13% jako gorsza.
  
  
• Produkt Krajowy Brutto w ubieglym roku wzrosl o 3,4% - podal Glowny Urzad Statystyczny. Wczesniej, GUS szacowal PKB za ubiegly rok na nizszym - o 0,2% poziomie.
  
  
• Ceny towarow i uslug konsumpcyjnych wzrosly w kwietniu br.o 0,7% m/m, w ujeciu rocznym inflacja rowniez wyniosla 0,7%, podal Glowny Urzad Statystyczny (GUS). W marcu 2006 roku roczny wskaznik inflacji konsumenckiej wyniosl 0,4% wobec 0,7% w styczniu br.
  
  

OD TABLICZEK DO PAPIERU

Najstarsze pismo tak zwane klinowe, wyciskane trzcinowym rylcem na glinianych miekkich tabliczkach, nastepnie suszonych powstalo 6000 lat temu w Mezopotamii, stworzyli je Sumerowie.

Pismo hieroglificzne, egipskie, jest okolo 500 lat mlodsze. Znaki tego pisma wykuwano poczatkowo w kamieniu, na pomnikach i budowlach. Istnialy bardzo wysoko rozwiniete spoleczenstwa, na przyklad Kretenczycy czy Majowie, ktore praktycznie nie znaly pisma, sluzylo ono jedynie kaplanom do utrwalania zaklec magicznych czy notowania ilosci towarow w transakcjach handlowych.

W starozytnosci pisano na papirusie, korze brzozowej, jedwabiu, lisciach palmowych, skorze, pergaminie. Pierwszy arkusz papieru czerpanego sporzadzil w Chinach Caj Lun okolo 105 roku p.n.e. Dopiero w 751 roku jency chinscy zdradzili muzulmanom w Samarkandzie tajniki produkcji papieru. Do Europy papier trafil poprzez kulture arabska.

Mimo ze pismo istnieje od szesciu tysiecy lat, polowa obecnej populacji Ziemi to analfabeci.

IMPREZY, OGLOSZENIA

***

Stowarzyszenie Polskich Kombatantow
Kolo nr 8 w Ottawie

zaprasza Polonie na pogadanke historyczna p. M. Rzucidlo pt.

"Losy okretow i statkow, ktore powrocily do Polski po II Wojnie Swiatowej"

Data: 6 czerwca (wtorek) 2006 r.
Godz.: 19:30
Miejsce: Dom Polski SPK
Adres: 379 Waverley Street, Ottawa
Po programie Kolo Pan przy SPK zaprasza na kawe i ciastka.

***

Stowarzyszenie Polskich Kombatantow
Kolo nr 8 w Ottawie

zaprasza Polonie na film fabularny pt.

"Tajemnicza smierc zolnierza AK pseudonim Anoda"

Data: 22 czerwca (czwartek) 2006 r.
Godz.: 19:30
Miejsce: Dom Polski SPK
Adres: 379 Waverley Street, Ottawa

***

Stowarzyszenie Polskich Kombatantow
Kolo nr 8 w Ottawie

oraz

Stowarzyszenie Inzynierow Polskich w Kanadzie
Oddzial Ottawa

zapraszaja czlonkow SPK i SIP, wraz z rodzinami, na

"TRADYCYJNY PIKNIK"

Data: 9 lipca 2006 (niedziela)
Godz.: 13:00
Miejsce: Farma rodziny Galko
Adres: 8405 Hwy 31, okolo 1 km przed Vernon, Ontario, Kanada
Dojazd: Droga Hwy 31 (przedluzenie ulicy Bank), okolo 35 km na poludnie od Ottawy. Dojazd z centrum Ottawy zabiera okolo 25 minut.

W czasie pikniku beda podawane salatki, kielbaski, hamburgery, domowe ciasto, itp. dostarczone przez SPK i SIP. Wstep wolny dla czlonkow SPK i SIP oraz ich rodzin.

Wiecej informacji: Piotr Nawrot
Telefon: 613 820-7582
E-mail: spk@kpk-ottawa.org

***

PODZIEKOWANIE

Pragne wyrazic serdeczne dzieki zespolowi redakcyjnemu Biuletynu SIP, Oddzial Ottawa w osobach: kol. kol. Lidia Zielinska, odpowiedzialna za elektroniczna wersje Biuletynu, Jacek Taracha, redaktor techniczny, Krzysztof Lipowski, redaktor techniczny oraz Waclaw Borowiecki, ozdabiajacy Biuletyn oryginalna grafika. To tylko dzieki wyzej wymienionym Biuletyn ukazywal sie regularnie przez ostatnie 15 lat. Wspolpraca z zespolem redakcyjnym byla przyjemnoscia. Dzieki!

K. Stys
Redaktor

***