BIULETYN - LISTOPAD 2001

SPIS TRESCI

SPRAWOZDANIE Z ZEBRANIA ZARZADU SIP W DNIU 9 PAZDZIERNIKA 2001

Obecni: Andrzej Golebiowski, Jan Janeczek, Stanislaw Ozorowski, Czeslaw Piasta, Mieczyslaw Piraszewski, Maria Zielinska, Lidia Zielinska

  1. Przewodniczacy Jan Janeczek otworzyl zebranie i powital obecnych.
  2. Porzadek obrad zostal zatwierdzony bez zmian.
  3. Sprawozdanie z zebrania z 10 lipca 2001 zostalo zatwierdzone bez zmian.
  4. Korespondencja, komunikaty i sekretariat:
    • dostalismy list z prosba o donacje dla Biblioteki polskiej w Montrealu. Zarzad postanowil przeznaczyc na ten cel $50.00.
  5. Sprawy finansowe:
    • Zaplacono $100.00 za lipcowy piknik.
    • Zebrano $14.00 z ostatniego odczytu.
    • 2 czlonkow zaplacilo zalegle skladki.
  6. Sprawy organizacyjne:
    • Postanowiono zrobic porzadek z materialami archiwalnymi Stowarzyszenia. Kol. Lidia Zielinska skontaktuje sie z prezesem SPK, kol. Piotrem Nawrotem, w celu uzyskania pozwolenia na postawienie "filing cabinet" na nasze materialy w jednej z sal Domu Polskiego SPK. Jesli takie pozwolenie uzyskamy, zakupu dokona sie pod koniec tego tygodnia, tak aby wszystko przygotowac na 20 pazdziernika. Ustalono bowiem date 20 pazdziernika 2001 (sobota), godz. 10:00, Dom Polski SPK, na zrobienie porzadku z materialami archiwalnymi. Kol. Jan Janeczek przywiezie odebrane materialy od kol. Bronislawa Szpakowskiego, kol. Czeslaw Piasta odbierze pozostale materialy od kol. B. Szpakowskiego i je przywiezie, kol. Lidia Zielinska skontaktuje sie z kol. Jackiem Taracha i poprosi o przywiezienie jego materialow. Porzadek w papierach zostanie zrobiony pod kierownictwem kol. Marii Zielinskiej. Kol. M. Zielinska zajmie sie takze rezerwacja sali u gospodarza Domu Polskiego SPK na ten dzien.
    • Kol. Lidia Zielinska zajmie sie sprowadzeniem materialow z wystawy 50-lecia z Toronto do Ottawy. W tym celu skontaktuje sie z kol. Janem Cytowskim z Zarzadu Glownego i ustali szczegoly.
    • Praca nad rozbudowa stronicy internetowej posuwa sie do przodu. Kol. Lidia Zielinska pracuje nad historia SIP w latach 1991-2001, kol. Kol. Andrzej Golebiowski pracuje nad przykladami zyciorysow, informacjami na temat jak przygotowac sie do spotkania o prace, itp.
    • Nie ma chetnego na wyjazd do Hamilton w dniu 27 pazdziernika 2001 na Zjazd Prezesow.
    • Zgodnie z postanowieniem zarzadu, listopadowe wydanie Biuletynu na papierze zostanie wyslane tylko do czlonkow, ktorzy zadeklarowali sie, iz zycza sobie go otrzymywac poczta. Reszta czlonkow dostanie zawiadomienie o ukazaniu sie nowego wydania poczta elektroniczna.
  7. Dzialalnosc - Zarzad przedyskutowal nastepujace imprezy lub propozycje imprez:
    • 16 pazdziernik 2001 - "Co warto wiedziec o samochodach", mgr inz. Andrzej Wojtowicz;
    • 27 pazdziernika 2001, Hamilton - Zjazd Prezesow;
    • 20 listopad 2001 - "Stary sposob, nowa technologia: Termiczna terapia raka mozgu" prof. Boguslaw J. Jarosz;
    • Oplatek w tym roku zostanie zrobiony pod przewodnictwem Kongresu. Zostala ustalona data na 4 stycznia 2002;
    • 29 styczen 2002 - pokaz filmu polskiego z DVD "Kochaj i rob co chcesz" Roberta Glinskiego;
    • 19 luty 2002 - dr Bogdan Gajewski, temat do ustalenia;
    • 19 marzec 2002 - inz. Wojciech Remisz, temat do ustalenia;
    • 23 maja 2002 - Walne Zebranie sprawozdawcze Oddzialu.
  8. Data i miejsce nastepnego zebrania nie zostala ustalona (grudzien 2001).
  9. Zakonczenie zebrania o godz. 21:35.

Sprawozdanie sporzadzila
Lidia Zielinska, sekretarz.

Poczatek strony

PROGRAM "ZJAZDU PREZESOW" SIP

27 pazdziernika 2001 w lokalu Domu Polskiego w Hamilton

  • 12:00 Lekki lunch organizowany przez Zarzad Glowny
  • 12:30 Otwarcie zebrania, zagajenie i przyjecie porzadku dziennego

DOROCZNE ZEBRANIE SIP

  • 12:50 Przedstawienie dzialalnosci Oddzialow i ZG, sprawozdanie finansowe ZG, dyskusja nad sprawozdaniami
  • 13:50 Sprawozdanie Komisji Rewizyjnej ZG i udzielenie absolutorium
  • 14:00 Budzet i skladki dla Zarzadu Glownego

ZEBRANIE DYSKUSYJNE

  • 14:25 Dyskusja na rozne tematy. Proponujemy drobne, niby mniej wazne punkty dac na poczatek, bo inaczej nigdy sie do nich nie dojdzie, a zajma one zaledwie kilka minut. A wiec proponujemy:
    • First-day issues" znaczków Gzowskiego - kol Bornet
    • Wysokosc skladek a budzety Oddzialow - kol Jagla
    • Internet - kol Pietrzak
    • Wspolpraca miedzynarodowa SIP - kol Drzewiecki
    • Rola SIP w KPK - kol Cytowski
    • Koncepcja dzialania SIP w 21. stuleciu - kol Bornet
  • 14:45 Przerwa
  • 15:00 Dalszy ciag dyskusji
  • 17:30 Zakonczenie zebrania(lub ewentualnie wczesniej)

Poczatek strony

STARY SPOSOB, NOWA TECHNOLOGIA: TERMICZNA TERAPIA RAKA MOZGU

Terapia nowotworow byla przedmiotem wysilkow naukowcow od wielu lat, a w nowoczesnych czasach co najmniej od poczatku XX-wieku. Pierwsze z bardziej skutecznych metod traktowania tych schorzen zostaly zaoferowane przez nauki fizyczne i chemiczne. Metody te, znane jako radioterapia i chemoterapia, polegaja na zaatakowaniu chorych tkanek uzywajac promieniowania jonizujacego lub aktywnych zwiazkow chemicznych. Celem tych terapii jest zniszczenie komorek w chorej tkance. W ostatnim okresie rowniez nauki biologiczne przyczyniaja sie do sukcesow w terapii nowotworow i jednym z nowszych sposobow jest terapia genetyczna.

Powyzsze metody oferuja bardzo skuteczna terapie i ich zastosowanie uratowalo zycie wielu setkom tysiecy pacjentow. W dalszym ciagu istnieja jednak specyficzne choroby raka, gdzie nawet najnowoczesniejsze metody nie sa w stanie pomoc. Jednymi z takich schorzen sa nowotwory mozgu. Metody wymienione powyzej nie sa skuteczne w terapii tych ostatnich schorzen. Fizyka i inzynieria biomedyczna zaproponowaly ostatnio zogniskowana radioterapie jako najnowsza metode. Metoda ta byla zastosowana z sukcesem w przypadku nowotworow o bardzo malych rozmiarach. Jej uzycie w terapii wiekszej objetosci albo skomplikowanych ksztaltow nowotworow nie jest jednak tak skuteczne. W wiekszosci klinicznych przypadkow chirurgia, pomimo jej oczywistych ograniczen, staje sie koniecznym wyborem.

W mojej prezentacji omowie nowe metody proponowane w terapii onkologicznej. Sa one oparte na dostarczeniu energii albo elektromagnetycznej albo tez ultradzwiekowej do chorej tkanki. Energia ta przetworzona na cieplo powoduje wzrost temperatury posrod anormalnych komorek powodujacych zdenaturowanie protein i w rezultacie zabicie komorek. Posrod tych metod mikrofalowe anteny i ultradzwiekowe aplikatory beda zaprezentowane. Jednym z najwazniejszych problemow w zastosowaniu tych eksperymentalnych metod jest planowanie ich rozmieszczenia, jak rowniez wymaganej mocy do wytworzenia wymaganego wzrostu temperatury. Prezentacja przedstawi takze nowe metody symulowania efektow wytwarzania podwyzszonych temperatur oraz kontrolowania objetosci tkanki, w ktorej ta podwyzszona temperatura jest wytworzona.

dr Boguslaw J. Jarosz

ZYCIORYS:

Boguslaw J. Jarosz uzyskal dyplom magisterski Uniwersytetu Warszawskiego w Katedrze Fizyki Jadrowej ze specjalizacja w fizyce reaktorow jadrowych uzyskana w Instytucie Badan Jadrowych w Swierku. Kontynuowal on swe doswiadczenie naukowe wykonujac prace doktorska w Instytucie Fizyki Politechniki Warszawskiej w dziedzinie fizyki ciala stalego z prof. Wlodzimierzem Scislowskim jako promotorem. Po kilku latach zatrudnienia w tymze Instytucie jako adiunkt, dr Jarosz wyjechal do Nigerii organizujac studia dyplomowe z fizyki i pelniac tamze obowiazki kierownika Katedry Fizyki i inne obowiazki akademickie. Od momentu przyjazdu do Kanady ponad osiemnascie lat temu dr Jarosz pracuje na Carleton University, obecnie jako profesor fizyki. Jego aktualna specjalizacja to fizyka i inzynieria biomedyczna, a w szczegolnosci zastosowania ultradzwiekow w onkologii. Zastosowania te obejmuja symulacje efektow wytwarzania kontrolowanych podwyzszonych temperatur w tkankach organow ludzkich.

Na Carleton University dr Jarosz pelnil szereg obowiazkow administracyjnych, takich jak zastepca kierownika departamentu fizyki d/s studiow, koordynatora studiow podyplomowych w fizyce medycznej, itp. Aktualnie dr Jarosz jest czlonkiem Senatu Carleton University. Dr Jarosz aktywnie uczestniczy w naukowych organizacjach miedzynarodowych. Nalezac do IEEE Engineering in Medicine and Biology Society jest on czlonkiem Komisji Konstytucji i Przepisow. Dr Jarosz byl goscinnie edytorem w Medical Physics i jest on recenzentem prac naukowych dla Medical Physics, IEEE Transaction on Ultrasonics, on Biomedical Engineering, jak rowniez on Instrumentation and Measurement.

Poczatek strony

KAPITALIZM OSWOJONY (dokonczenie z poprzedniego numeru Biuletynu)

Przeczytaj poczatek artykulu

Usychanie kultury

Obecna degradacja tych srodowisk nie jest bynajmniej objawem modernizacji Polski, ktora rzekomo koryguje niewlasciwe proporcje miedzy kozuchem a kwiatkiem do kozucha. W pewnym sensie jest wprost przeciwnie. Polska nauka i kultura elitarna do niedawna wyprzedzaly rozwoj kraju. Po upadku komunizmu zostala przywrocona swoista rownowaga w tym wzgledzie. Niestety, polega to na bezpardonowym, ewidentnie niepotrzebnym i bezmyslnym rownaniu w dol.

Czy moglo byc inaczej? Teoretycznie tak. Nauka i kultura mogly sie stac lokomotywa modernizujacej sie Polski - tym bardziej ze obecny wyscig globalny jest wyscigiem umyslow, a nie kombajnow. Stalo sie inaczej, bo tak zadecydowal szalony wyscig klasy politycznej do wladzy. Nauka i kultura dla podtrzymania swego poziomu wymagaly odwaznych reform strukturalnych i niezwykle skromnych, w porownaniu z innymi dziedzinami, srodkow. Ale sila polityczna srodowisk intelektualnych byla i jest znikoma.

Nie tylko ze wzgledu na ich liczebnosc. Srodowiska akademickie np. bronily sie nad wyraz niemrawo. Z prostego powodu - wiele osob z tych srodowisk, zwlaszcza mlodszych, moglo szybko, po poczatkowych perturbacjach, dostosowac swe zycie do nowych warunkow. Dziennikarze, ktorzy ze zgorszeniem pisza o uwiadzie etosu akademickiego, pogoni za zarobkami, zaniku troski o wlasny rozwoj naukowy i o studenta, stosuja podwojne standardy. Chcielismy miec rynek, przymknelismy wiec oko na ponizajaca pauperyzacje srodowisk o wyjatkowo wysokich (choc specjalnych) kwalifikacjach - no to teraz mamy stosowne reakcje rynkowe tych srodowisk. Patologie sa tylko naturalnym produktem zywiolowego pseudorynku.

Czy polska nauka przezywa powazne trudnosci, kryzys, a moze jest w stanie agonii? Samo postawienie tego pytania wywoluje zgorszenie. Tymczasem jest to pytanie rzeczowe. Jesli pod pojeciem nauki kryje sie ogol uczonych z ich laboratoriami, to sprawy maja sie bardzo zle, ale nie beznadziejnie. Jesli jednak nauke widzi sie oczyma socjologa, jako zywy organizm spoleczny, ktory zyje dzieki reprodukcji swej tkanki, to trzeba wyciagnac logiczne wnioski, nawet jesli brzmia szokujaco. Jak dzialaja mechanizmy reprodukcji? Jakie sa mechanizmy selekcji? Co sie stalo z krytyka naukowa, kryteriami osiagniec, etosem srodowiskowym? O czym swiadczy luka pokoleniowa? Polska nauka jest ciagle pieknym drzewem ze wspanialymi owocami u szczytu, ale jej korzenie juz dawno uschly (w dyscyplinach "rynkowych") albo wlasnie usychaja. To tylko kwestia czasu - i demografii.

Degradacja inteligencji odbiera jej rowniez role warstwy wzorcotworczej. Nagla demokratyzacja kultury ujawnila prawdziwe rozmiary dystansu miedzy kultura elitarna i popularna w Polsce.

Chaotyczne urynkowienie, uwiad polityki kulturalnej, marginalizacja i pauperyzacja srodowisk tworczych, emigracja wewnetrzna i zewnetrzna wielu osob z kregow do niedawna elitarnych, koniecznosc dostosowania sie do gustu masowego odbiorcy (oslawiona ogladalnosc jako podstawowe kryterium w ksztaltowaniu programu telewizji publicznej) - wszystko to doprowadzilo do wyraznego spadku poziomu tworczosci w kazdej dziedzinie kultury i nauki. Usamodzielniona kultura popularna ujawnila natychmiast swa jalowosc i bezideowosc, stajac sie imitacja niewybrednej masowej rozrywki na Zachodzie.

Spoleczenstwa, ktore dopiero wychodza z historycznego podzialu na lud i elite, nie bardzo moga sobie pozwolic na natychmiastowe pozbawienie elity roli przywodczej i wzorcotworczej. Wystarczy przesledzic losy krajow pokolonialnych, by zauwazyc, jak wazna role odegrala w nich kontynuacja jesli nie samych elit kolonizatorskich, to ich tradycji, symboliki itp. Mozna wymieniac ludzi - i tak czynili komunisci - ale gwaltowna eliminacja samej elity, proba sprowadzenia jej do sprofesjonalizowanych, rozproszonych srodowisk intelektualnych - wzorem najbardziej rozwinietych krajow zachodnich - tworzy proznie spoleczna, ktora natychmiast opanowuja najbardziej ekspansywne i bezwzgledne, z reguly aspoleczne produkty nowego systemu ("nowyje Ruskije", nowi Polacy). Nasze przekonanie, ze polska inteligencja w zwartym szeregu przemieni sie w polska knowledge class, jest szlachetne, ale naiwne.

Cena uproszczenia

Przed Polska stoja zadania przekraczajace potoczna wiedze i wyobraznie. Chodzi o problemy bezwzglednie wymagajace uwzglednienia w mysleniu strategicznym o zmianach ustrojowych, a dotyczace ukladu interesow spolecznych. Ta tematyka wciaz nie znajduje miejsca w dyskursie publicznym, jesli nie liczyc banalnych stereotypow na temat stosunkow klasowych, przywilejow itp. Tym samym nie stanowi przeslanki programow reformatorskich.

Tu tkwi glowne zrodlo wyhamowania reform, narastajacych konfliktow, bezwzglednej walki o interesy partykularne i powolnego odzyskiwania utraconego terenu przez najsilniejsze, najbardziej agresywne grupy przegranych, kosztem grup najslabszych.

Leszek Balcerowicz dowiodl prawdziwosci hasla Stefana Bratkowskiego uparcie powtarzanego przez wiele lat: "Blogoslawieni, ktorzy nie wiedza, ze nic nie mozna zrobic". Jednakze sukces ekipy Balcerowicza zwiazany byl z przejsciowym zawieszeniem normalnych procesow politycznych. Obecna strategia gospodarcza jest juz ewidentnie domena gry politycznej zaleznej od procesow spolecznych. W tych warunkach "czysta ekonomia" i "czysta polityka" stanowia zbyt watla podstawe do myslenia o zmianie ustroju.

Edmund Mokrzycki
Gazeta Wyborcza (01-08-10)

Poczatek strony

CO WARTO WIEDZIEC O SAMOCHODACH

Pogadanka pod powyzszym tytulem zostala zaprezentowana w dniu 16 pazdziernika jako druga prelekcja biezacego sezonu. Wyglosil ja nasz nowy czlonek, mgr inz. Andrzej Wojtowicz, absolwent Wydzialu Mechanicznego Politechniki Wroclawskiej. Prelekcje rozpoczal przegladem modeli Chryslera ze szczegolowym opisem silnikow. Nastepnie przeszedl do najnowszych modeli przyszlosciowych hybrydow tj. samochodow o napedzie tak benzynowym jak i elektrycznym, podkreslajac ich duza ekonomie w uzytkowaniu oraz niezawodnosc samochodu dzieki mozliwosci uzycia jednego lub drugiego napedu. Niestety, w obecnej chwili obsluge tych samochodow mozna przeprowadzac tylko w autoryzowanych firmach sprzedazy, co ogranicza moznosc naprawy w wypadku niespodziewanej awarii.

Z uwagi na ograniczony czas i ogromna ilosc modeli na rynku samochodowym, ktore nalezaloby przedstawic, prelegent przeszedl, na wniosek kol. Ludwika Cyfrackiego, do problemow praktycznych w ramach odpowiedzi na stawiane pytania. Wywiazala sie ozywiona dyskusja na tematy zwiazane z obsluga i eksploatacja samochodow. Poruszono caly wachlarz problemow poczawszy od charakterystyki olejow smarowniczych, naturalnych i syntetycznych do problemow zwiazanych a uruchamianiem samochodu w niskich temperaturach.

Zywo omawiana byla sprawa zywotnosci samochodu w zaleznosci od stosowania polecanej przez producentow wymiany oleju silnikowego, prawidlowego uzytkowania roznych typow opon oraz stosowania okresowych przegladow technicznych.

Pogadanke zakonczyla tradycyjna kawa i ciastka w czasie ktorej nadal toczyla sie dyskusja na uprzednio poruszone tematy.

Maria F. Zielinska

Poczatek strony

KRYSZTALOWE BRUKSELKI

Nagrody dla najlepszych uczestnikow 5. Programu Ramowego Unii Europejskiej

W dniach 21-22 wrzesnia br. miala miejsce konferencja pod nazwa 5. Program Ramowy Badan, Rozwoju Techniki i Wdrozen Unii Europejskiej (5. PR). W Krakowie wreczone zostaly najlepszym uczestnikom tego programu nagrody - Krysztalowe Brukselki.

Dwudniowa konferencja "Polska w Europejskiej Przestrzeni Badawczej" zorganizowana w Krakowie miala nie tylko uroczysty charakter. - Przygotowujemy sie do udzialu w 6. Programie Ramowym (2002-2006) jednoczacym naukowa Europe - powiedzial Jan Krzysztof Frackowiak, sekretarz Komitetu Badan Naukowych podczas konferencji prasowej.

Krysztalowa Brukselka nagrodzono Uniwersytet Warszawski jako najlepsza szkole wyzsza. Sposrod placowek PAN uhonorowano warszawski Instytut Fizyki PAN, a z instytutow badawczych - Instytut Technologii Elektronowej z Warszawy. Najlepszym przedsiebiorstwem bioracym udzial w 5. Programie Badawczym UE okazala sie Telekomunikacja Polska SA, a w kategorii indywidualnej Krysztalowa Brukselke otrzymal prof. Wlodzimierz Zagorski-Ostoja z Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN z Warszawy.

Prof. Galazka z Instytutu Fizyki powiedzial "Rz", iz nie jest zadowolony z udzialu w 5. PR, mimo iz jego instytut wygral konkurs na centrum doskonalosci, dostal 950 mln euro na wymiane naukowa, a 6 projektow dotyczacych zaawansowanych technologii (nanotechnologie, nowe materialy) sa juz lub beda finansowane z funduszu 5PR.

- Potencjal naszego instytutu jest duzo wiekszy, ale bariery stawiane przez programy ramowe europejskie sa zmudne. Zgloszenie projektu wymaga wypelnienia papierow objetosci ksiazki - przyznal prof. Galazka.

Do 5. PR zlozylo wnioski projektowe ponad 3200 polskich zespolow, z czego 582 uzyskaly dofinansowanie i biora udzial w ponad 400 projektach o lacznej wartosci prawie miliarda euro. - Polskie zespoly dobrze wypadly w projektach naukowo-badawczych w medycynie, rolnictwie, transporcie morskim i energii - powiedzial Andrzej Siemaszko, dyrektor Krajowego Punktu Kontaktowego 5. Programu.

Najwieksza popularnoscia cieszyl sie w Polsce program "Jakosc zycia i zarzadzanie zywymi zasobami", do ktorego przystapilo 800 polskich zespolow - 91 otrzymalo srodki finansowe z UE. Program ten nie wymagal budowy wyrafinowanych laboratoriow, stad tez przyciagnal najwiecej pracownikow nauki.

W ramach tego programu polscy badacze razem z naukowcami z krajow UE prowadza m.in. projekty "Fluoryzujacy cell chip" - nowa technologia testowania immunotoksycznosci (Miedzynarodowy Instytut Biologii Molekularnej i Komorkowej w Warszawie), "Rozwoj sieci rejestrow rodzin z genetyczna predyspozycja do nowotworow w Europie Wschodniej" (Pomorska Akademia Medyczna w Szczecinie) oraz badania nad beta-karotenem w prewencji miazdzycy i nowotworow - projekt prowadzony przez Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellonskiego. Wysoki wskaznik sukcesu zanotowalismy tez w programach "Innowacje" i "Energetyka". Podczas konferencji Christian Patermann, przedstawiciel Komisji Europejskiej z Brukseli, zachecal naszych uczonych do wspolpracy. - Polska i inne kraje kandydujace sa traktowane na rowni ze wszystkimi krajami-czlonkami. W krajach UE mamy wiele roznorodnych instytutow, mozemy jeszcze wiecej uczyc sie od siebie. 5. PR byl dla nas proba generalna. Po raz pierwszy nasi naukowcy wzieli udzial w najwiekszym europejskim programie wspolpracy naukowo-badawczej przy dramatycznie niskim poziomie nakladow na nauke - 0,7% PKB. Swiadczy to o czekajacych nas jeszcze trudnosciach.

Krystyna Forowicz
Rzeczpospolita nr 232/2001 r.

Poczatek strony

GLOWA DO PRZODU

Olbrzymia kariere robi skrot GOW - Gospodarka Oparta na Wiedzy. Podczas XI Forum Ekonomicznego "Polska-Wschod" w Krynicy (okrzyknieto je polskim Davos) premierzy krajow Grupy Wyszehradzkiej podpisali porozumienie o rozwoju gospodarki opartej na wiedzy (GOW). Na czym taka gospodarka polega?

GOW to nurt teoretyczny, grupujacy glownie ekonomistow, ale takze informatykow, inzynierow, socjologow, zmierzajacy do okreslenia roli tzw. czwartego sektora, obejmujacego miedzy innymi uslugi informatyczne wrozwoju gospodarki.

Zdaniem niektorych teoretykow szybkie procesy globalizacyjne, zwlaszcza w dziedzinach zwiazanych znajnowoczesniejsza technika oraz sektorem finansow, nie moglyby sie pojawic bez rewolucji informatycznej. Ale sa itacy, ktorzy twierdza, ze wplyw czwartego sektora na wzrost gospodarczy ciagle jest niewielki. Ajesli nawet wystepuje, to dotyczy co najwyzej kilku najbardziej rozwinietych panstw, glownie zas USA. W ostatnim roku pojawilo sie jednak wiecej sceptykow, glownie za sprawa powaznego wyhamowania tempa gospodarki amerykanskiej.

Coraz krotsze epoki

Jak kazde nowe zjawisko, slabo jeszcze upowszechnione, GOW nie ma wyraznie okreslonego charakteru i wiele definicji. W publikacji OECD ("A New Economy? The Changing Role of Innovation and Information Technology in Growth", Paris 2000) znajdujemy stwierdzenie, ze "wiedza jest najwazniejszym endogenicznym czynnikiem produkcji oraz najwazniejszym wkladem w funkcjonowanie "silnika kapitalizmu". Prof. Andrzej K. Kozminski twierdzi, ze "jest to taka gospodarka, w ktorej dziala wiele przedsiebiorstw opierajacych swoja przewage konkurencyjna na wiedzy".

W nowoczesnym rozwoju gospodarki rynkowej, tzn. od konca XVIII stulecia, poszczegolne epoki, wktorych okreslone produkty i formy dzialalnosci decydowaly o ekspansji, ulegaja skroceniu. W pierwszej fali trwajacej wedlug niektorych obliczen 60 lat dominowala energia wodna, tekstylia i zelazo. Wdrugiej podstawa byla maszyna parowa, kolej i stal; okres ten zamknal sie w 55 latach. Trzecia, z elektrycznoscia, chemikaliami i silnikiem spalinowym, trwala 50 lat. Czwarta, w ktorej dominowalo lotnictwo, petrochemia i elektronika - 40 lat, a piata - z sieciami komputerowymi i nowymi mediami, trwac bedzie prawdopodobnie 30 lat - do 2020r.

Entuzjasci oceniaja wplyw wiedzy na rozwoj jako proces rewolucyjny. Nie wolno wszakze zapominac, ze jej upowszechnianie w skali kraju, a zwlaszcza w skali swiatowej, dokonuje sie stopniowo i raczej ewolucyjnie. Poczatkowa faza wplywu wiedzy na gospodarke ma charakter glownie mikroekonomiczny; upowszechnia sie wpierw w jednym czy kilku przedsiebiorstwach, czasami nawet malych, a dopiero potem jest wykorzystywana na wieksza skale. Doswiadczenia Doliny Krzemowej sa tego dobitnym przykladem.

GOW w dziesieciu punktach

Czy kazdy kraj, kazda gospodarka moga stac sie chociazby wzblizonym stopniu i podobnym czasie beneficjentami owego skoku, jaki oferuje model Gospodarki Opartej na Wiedzy? Trudno dac tu precyzyjna odpowiedz, glownie dlatego, ze mamy zbyt malo doswiadczen. Ciagle toczy sie spor miedzy teoretykami i praktykami - ile panstw ma juz GOW. Jedni twierdza, ze tylko USA, inni, ze takich krajow mozna wymienic z dziesiec. Warto wiec pokusic sie o pewna inwentaryzacje cech charakteryzujacych z roznych stron taka gospodarke. Prezentuje je nie baczac na waznosc - jej ocena jest trudna z uwagi na ciagle zbyt nikle doswiadczenie. Stad tez przyjete miary ilosciowe maja w pewnym stopniu charakter arbitralny.

1. Najwazniejszym wskaznikiem jest wysoki odsetek osob z wyzszym wyksztalceniem zatrudnionych wgospodarce. Dolna granica jest zapewne 20%. Przekraczajacych owa granice jest niewiele - na pewno USA, Holandia, Japonia. Jesli ow wskaznik obnizymy do 15% - do listy dopisac mozna Kanade, Norwegie, Danie, Finlandie.

2. Z powyzszym miernikiem wiaze sie poziom rozwoju mierzony wielkoscia produktu krajowego brutto na 1 mieszkanca. Za wielkosc graniczna uznac nalezy 20 tys. USD, liczac wedlug parytetu sily nabywczej. W 1999 r. z 29 panstw OECD jedynie 19 przekroczylo ten pulap. Wsrod panstw Unii Europejskiej trzy byly poza ta grupa: Hiszpania, Portugalia i Grecja. Zadnego z panstw Europy Srodkowo-Wschodniej nie mozna zaliczyc do tego grona.

3. Jesli uznajemy wiedze za wazny czy tez decydujacy czynnik rozwoju, oznacza to, ze ograniczamy role tradycyjnych czynnikow: ziemi, pracy i kapitalu. Ponadto nalezy przyjac, ze naklady na B + R (badania i rozwoj) musza przekraczac 2% PKB. Pod koniec lat dziewiecdziesiatych srednie naklady w OECD wynosily 2,2% (wUE - 1,8%), ale dzialo sie tak za sprawa panstw najwiekszych i najbogatszych, glownie Japonii (3%), USA (2,7%), Szwecji (3,9%), Finlandii (3,2%), Niemiec (2,3%) iFrancji (2,2%). Dla porownania: w Polsce w 1999r. udzial nakladow na B + R wynosil jedynie 0,7%.

4. Rozwoj doprowadzil do zasadniczych zmian wstrukturze PKB. W przeszlosci dominujace znaczenie mialo rolnictwo i gornictwo, nastepnie przemysl przetworczy, obecnie zas uslugi. W krajach najbardziej rozwinietych udzial uslug w PKB wynosi 65-75%. Tendencja ta upowszechnia sie rowniez w mniej zamoznych krajach, jak np. wPolsce, gdzie prawie 60% PKB przypada na uslugi. Cieszac sie z tego pamietac nalezy, ze nadmierny udzial uslug nie jest zawsze zjawiskiem pozytywnym. Duzy udzial uslug w tworzeniu PKB ma uzasadnienie wowczas, kiedy jego poziom przekracza 12-15tys. USD per capita. Ponizej tej granicy z reguly oznacza, ze tak zwanych dobr twardych (zywnosci, odziezy, mieszkan) jest zbyt malo dla zaspokojenia potrzeb podstawowych. Tak jest - jak sadze - wlasnie w Polsce.

5. Wraz ze wzrostem uslug wPKB maleje rowniez jego laczna waga. W przeszlosci istnial tu scisly zwiazek - im produkt krajowy byl wyzszy, tym wiecej fizycznie wazyl. Mialo to silny wplyw na rozwoj magazynow, okreslonych rodzajow transportu, np. kolei. Wraz ze zwiekszaniem sie roli uslug tempo wzrostu nie odzwierciedla sie juz tak silnie w wadze PKB. Przynajmniej w krajach najbardziej rozwinietych. W porownaniu do okresu sprzed Iwojny swiatowej PKB w USA do konca lat dziewiecdziesiatych wzrosl prawie pieciokrotnie, zas jego waga tylko trzykrotnie. Wplynelo to nie tylko na charakter transportu, ale przede wszystkim na lokalizacje osrodkow gospodarczych. Widac to takze na przykladzie Niemiec, gdzie rola Zaglebia Ruhry ulegla zmniejszeniu na korzysc np. Bawarii.

6. Szybki postep wiedzy i jej wplyw na rozwoj gospodarki pociaga za soba dwie wazne konsekwencje: zycie produktu ulega gwaltownemu skroceniu, a czlowiek czesto zmienia zawod w czasie swego okresu produkcyjnego. W przeszlosci raz zdobyte wyksztalcenie z reguly wystarczalo na cale zycie. Obecnie trzeba nie tylko stale sie doksztalcac, ale takze czesto zmieniac profesje.

7. Jesli wiedza jest tym skladnikiem wzrostu, ktory w najwiekszym stopniu wplywa na rozwoj gospodarczy i spoleczny, to wkraju musi dominowac innowacyjnosc. Nie wszystko co prawda oplaca sie wymyslac od nowa. Gospodarka Oparta na Wiedzy oznacza jednak, ze wyzsze uczelnie, podobnie jak i przedsiebiorstwa, musza byc nastawione proinnowacyjnie. Czolowe miejsce pod wzgledem liczby wynalazkow zajmuja kraje najbardziej rozwiniete i najwieksze - Japonia, USA i Niemcy.

8. Wspolczesna gospodarka w coraz wiekszym stopniu podlega globalizacji, ktora jest jednym z glownych mechanizmow upowszechniajacych wiedze. Ale oznacza to rowniez, ze Gospodarka Oparta na Wiedzy musi byc otwarta i podatna na wplywy konkurencji miedzynarodowej. Otwartosc pociaga rozliczne konsekwencje: wymusza stale zwiekszanie zdolnosci konkurencyjnej oraz akceptacje wzorcow o charakterze miedzynarodowym, czesto kosztem wlasnych.

9. Otwarte spoleczenstwa i otwarte gospodarki dzieki upowszechnianiu sie Internetu dokonuja rewolucji w podazy informacji, ktora staje sie nie tylko szybsza, ale przede wszystkim tansza. To zas z kolei sprzyja demokratyzacji wiedzy.

10. GOW jest produktem wspoldzialania wielu dyscyplin i licznych naukowcow, wywodzacych sie zroznych panstw i roznych kultur. Prowadzi to, jak sadze, do ograniczenia indywidualizmu na rzecz swoiscie pojmowanego kolektywizmu.

Czym to grozi

Jesli poprawne jest twierdzenie, ze zwiazki miedzy globalizacja a gospodarka oparta na wiedzy sa silne i beda jeszcze silniejsze, to pojawiaja sie trzy obszary konfliktogenne. Pierwszy, i poczatkowo najwazniejszy, dotyczy narastajacych roznic dochodowych miedzy producentami wiedzy i jej produktow a wytworcami dobr, na ktore popyt bedzie rosl powoli badz ulegnie zahamowaniu.

Innym konfliktogennym obszarem sa dysproporcje regionalne. Wprawdzie istnialy one zawsze, ale GOW powoduje, ze kiedys zamozne i szybko rozwijajace sie regiony zaczynaja szybko upadac. Tak bylo rowniez w przeszlosci, ale zasadnicza roznica polega na tym, ze informacja i wiedza o tych zjawiskach jest wieksza, podobnie jak i mobilnosc spoleczna. W krajach bogatych, a wiec takich, ktore juz tworza GOW badz stoja u jej progow, lagodzenie dysproporcji regionalnych jest na porzadku dziennym. Przykladem tego jest Unia Europejska. Rownoczesnie jestesmy swiadkami starcia miedzy zwolennikami wolnego rynku a zwolennikami interwencji czy ingerencji panstwa. Dawne wyobrazenia o roli panstwa w gospodarce trudne sa dzisiaj do zaakceptowania, co wszakze nie znaczy, ze role panstwa mozna odlozyc do lamusa.

Globalizacja i Internet coraz silniej lacza swiat iprzyczyniaja sie do zdynamizowania gospodarki swiatowej. Jest wszakze prawda, ze korzysci z tego wzrostu nie rozkladaja sie rownomiernie - znacznie wieksze czerpia kraje najbogatsze. Zroznicowanie swiata pod wzgledem dochodowym jest obecnie wieksze niz przed trzydziestu laty. Teraz jednak o tych zjawiskach i otym procesie wie znacznie wiecej ludzi, miedzy innymi dlatego, ze swiat wie o sobie znacznie wiecej. Zasadnicze pytanie brzmi nastepujaco: kto i jak bedzie owe roznice minimalizowal?

Jedno jest pewne - inwestycje w kapital ludzki uwazane sa dzis za najbardziej rentowne. Co prawda okres zwrotu tych nakladow jest dlugi - dla krajow mniej rozwinietych, takich jak Polska, efekty moga pojawic sie po latach - ale takich inwestycji nie mozna odkladac na pozniej.

Wszystkich zainteresowanych poznaniem nowego, zwlaszcza na gruncie polskim, zjawiska odsylam do publikacji "Gospodarka Oparta na Wiedzy - wyzwania dla Polski XXI wieku", pod redakcja prof. Antoniego Kuklinskiego wydanej przez KBN.

Jerzy Kleer
Polityka nr 38/2001 r.

Poczatek strony

NOWE OBLICZE BIOTECHNOLOGII

Konsumenci nie beda musieli obawiac sie zmodyfikowanej genetycznie zywnosci. Australijscy biotechnolodzy opracowali nowa metode zmieniania wlasciwosci roslin uprawnych nie wymagajaca stosowania manipulacji genetycznych. Dziala podobnie jak szczepionki.

Nowa technologia ma pogodzic to, czego nikomu dotad sie nie udalo: zwiekszyc wydajnosc w rolnictwie, a jednoczesnie przelamac dosc powszechna na swiecie niechec do zywnosci wytwarzanej ze zmienionych genetycznie roslin. - Produkcje pszenicy bedzie mozna zwiekszyc o 30% - twierdzi Peter Waterhouse z rzadowego konsorcjum nauki i przemyslu Comonwealth Scientific and Industrial Research Organization (CSIRO). Zainteresowalo sie nia juz kilkaset miedzynarodowych laboratoriow biotechnologicznych - twierdzi "Proceedings for the National Academy of Sciences".

Modyfikacja obecnie uprawianych roslin polega najczesciej na wprowadzeniu do ich genomu genu pozyskanego od innego organizmu. W ten sposob do zwalczania szkodnikow uczeni wykorzystali znajdujacy sie w bakterii glebowej Bacillus thuringienisis gen bialka (Bt), ktory jest szkodliwy dla ich doroslych larw. Tego rodzaju manipulacje wywoluja jednak obawy, ze transgeniczne ziemniaki lub inne produkty rolne moga byc szkodliwe dla zdrowia ludzi.

Genetycy uwazaja, ze sa one nieuzasadnione. - Modyfikacje te sa jedynie rozwinieciem stosowanego od dawna krzyzowania roznych gatunkow roslin uprawnych, z ta roznica, ze teraz mozna je w pelni kontrolowac - mowi dr Jozef Kapusta z Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN w Poznaniu. Mimo to dla uspokojenia konsumentow uczeni proponuja zastosowanie w rolnictwie metody, jaka od dawna stosowana jest w medycynie do leczenia ludzi. Zamiast wprowadzac nowe geny Australijczycy proponuja uzycie szczepionek zdolnych zmieniac wlasciwosci roslin, podobnie jak po podaniu odpowiedniego preparatu organizm czlowieka uodpornia sie na choroby, np. na grype.

Szczepionki zawieraja bialka wywolujace reakcje odpornosciowa na konkretny zarazek - zoltaczki, odry czy gruzlicy. Tak samo mozna wywolac naturalna reakcje obronna roslin na jakis drobnoustroj. Wystarczy, ze zetkna sie z fragmentem RNA wirusa - kwasem rybonukleinowym, bedacym jednoniciowym odpowiednikiem DNA, przepisem, na podstawie ktorego komorki wytwarzaja bialka. Wtedy potrafia niszczyc zarazki, zanim zaczna sie rozmnazac i wyrzadza w nich jakies szkody.

Nowosc polega na tym, ze podobnie mozna prowokowac w roslinach powstawanie bialek chroniacych je przed zakazeniami, jak i zmieniajacych ich funkcjonowanie, tak jak po wprowadzeniu do ich genomu nowych genow. Trzeba tylko tak zaprezentowac im fragment obcego RNA, by sadzily, ze jest to material genetyczny wirusa (tzw. metoda hairpin - hpRNA). Wtedy modyfikacje te moga byc przekazywane nastepnym pokoleniom.

- Sa to dwie metody modyfikowania roslin. Obie probuje sie juz wykorzystac do produkcji tzw. szczepionek roslinnych, w postaci np. zmodyfikowanej salaty lub marchwi, zawierajacych bialko, ktore po spozyciu moze chronic ludzi przed zakazeniem - mowi dr Kapusta zajmujacy sie badaniami nad tego rodzaju szczepionka przeciwko wirusowemu zapaleniu watroby typu B. Podobnie ludzi i zwierzeta leczy sie srodkami farmakologicznymi.

Australijscy badacze twierdza, ze metoda ta uodpornili ziemniaki na wirusy lisciozwoju.

Zbigniew Wojtasinski
Rzeczpospolita nr 144/2001 r.

Poczatek strony

WIESCI z KRAJU

  • Nowy rzad. Prezydent A. Kwasniewski powierzyl misje tworzenia nowego rzadu szefowi SLD - L. Millerowi- partii ktora uzyskala najwiecej mandatow poselskich w ostatnich wyborach. Nowy rzad jest koalicja SLD/UP z PSL. Sklad nowego rzadu jest nastepujacy: premier: Leszek Miller, w-premierzy: Marek Belka (takze minister finansow), Marek Pol (takze minister infrastruktury) oraz Jaroslaw Kalinowski (PSL)(takze minister rolnictwa), Min. edukacji i sportu: Krystyna Lybacka, min. gospodarki: Jacek Piechota, min. kultury: Andrzej Celinski, min. nauki oraz szef KBN: Michal Kleiber, min. obrony narodowej: Jerzy Szmajdzinski, min. pracy i polityki socjalnej: Jerzy Hausner, min. skarbu: Wieslaw Kaczmarek, min. sprawiedliwosci: Barbara Piwnik, min. spraw zagranicznych: Wlodzimierz Cimoszewicz, min. zdrowia: Mariusz Lapinski, min. spraw wewnetrznych: Krzysztof Janik, min. ochrony srodowiska: Stanislaw Zelichowski. Zgodnie z przedwyborczym przyrzeczeniem jest to najmniej liczny rzad w dziejach RP. Sklada sie z 15 czlonkow.
  • Najwiekszym zaufaniem spolecznym cieszy sie nadal Aleksander Kwasniewski (79% badanych, o 3% wiecej, niz w sierpniu br., wyprzedzajac Jacka Kuronia (65%, jak w sierpniu) i Lecha Kaczynskiego (57% o 3% mniej).
    Wg CBOS mniej wiecej co drugi badany deklaruje zaufanie do Jaroslawa Kalinowskiego (49%), Leszka Millera (49%), Andrzeja Olechowskiego (47%). Zaufanie do prezesa PSL nieznacznie sie obnizylo (o 3%), do szefa SLD wzroslo o 1 punkt, do lidera Platformy Obywatelskiej wzroslo o 3%. Ponad dwie piate respondentow darzy zaufaniem Andrzeja Leppera. Od sierpnia br. wzroslo ono o 9% i we wrzesniu siegnelo 45%. Jednoczesnie o 6% spadla nieufnosc wobec lidera Samoobrony. W porownaniu z sierpniem wyraznie wzroslo zaufanie do liderow Platformy Obywatelskiej: Macieja Plazynskiego (o 6%, do 36%) i Donalda Tuska (o 6%, do 30%). Najwieksza nieufnosc ankietowanych wzbudza Marian Krzaklewski (66% wskazan).
  • SLD - 43% (41%) poparcia, "Samoobrona" - 15% (10%), Platforma Obywatelska - 13% - na taki rezultat w tydzien po wyborach moglaby liczyc pierwsza trojka, wynika z sondazu "Rzeczpospolitej". W sondazu minimalnie slabiej wypadly Prawo i Sprawiedliwosc i Polskie Stronnictwo Ludowe - po 8% i Liga Polskich Rodzin - ok. 7%. AWSP mogloby liczyc na 2% (6%), a Unia Wolnosci na 1% (3% ). W nawiasach podano rezultaty uzyskane w czasie wyborow.
  • Wedlug 47% respondentow CBOS ustepujacy rzad Jerzego Buzka nie ma na swoim koncie zadnego znaczacego sukcesu. Za najwieksze porazki tego gabinetu uznano przeprowadzone reformy i bezrobocie - wynika z sondazu CBOS.
    Zdaniem 12% ankietowanych osiagnieciem sa przeprowadzone reformy. Dla 6% badanych sukcesem odchodzacego gabinetu jest wstapienie Polski do NATO, dla 3% - rokowania z UE, dla 7% m.in. wyplata rekompensat, walka z przestepczoscia, poprawa bezpieczenstwa obywateli, prywatyzacja, walka z inflacja. 34% ankietowanych zaliczylo do najwiekszych bledow, porazek lub zaniedban ustepujacego rzadu przeprowadzone reformy; 33% - bezrobocie. "Biede, niskie zarobki, brak opieki socjalnej, niesprawiedliwosc spoleczna" wymienilo 11%. Dla takiej samej liczby ankietowanych bledem lub zaniedbaniem rzadu jest "ruina gospodarki" i "zla gospodarka".
  • W pierwszym polroczu br. do Polski naplynelo 3,27 mld USD bezposrednich inwestycji zagranicznych (BIZ), ponad 11% mniej niz rok wczesniej - wynika z szacunkow PAIZ. W calym 2001 roku wartosc naplywu inwestycji nie przekroczy najprawdopodobniej 6-7 mld USD, wobec 10,6 mld USD w rekordowym roku 2000.
    Na czele zagranicznych inwestorow znalazla sie Francja, z ktorej pochodzi ponad 8,5 mld USD. Drugie sa Stany Zjednoczone (7,4 mld USD), a trzecie Niemcy (6,3 mld USD).
  • Z pazdziernikowego sondazu OBOP wynika, ze o tym, iz w Polsce sprawy ida w zlym kierunku przekonanych jest 64% respondentow. W pierwszej polowie wrzesnia uwazalo tak 83%, w drugiej - 73% W sierpniu i lipcu nastroje spoleczne byly jeszcze bardziej pesymistyczne, bo o tym, ze w Polsce nie jest najlepiej bylo przekonanych 77-82% respondentow. Po raz pierwszy od lutego wsrod badanych odnotowano w miare wysoki wskaznik optymizmu. O tym, ze sprawy w naszym kraju ida w dobrym kierunku jest przekonany co piaty Polak (20%) W ubieglych miesiacach wskaznik ten wynosil 9-19%. Zdaniem jednej dziesiatej Polakow o obecnym stanie naszej gospodarki mozna mowic w kategoriach rozwoju. Zjawiska kryzysowe dostrzega w niej jednak 82% Polakow. Jednoczesnie 35% jest przekonanych, ze jest to lekki kryzys, a 47% - ze gleboki. Jedna piata (22%) respondentow zapytanych o mozliwa poprawe warunkow zycia w perspektywie najblizszych 3 lat, odpowiada, ze ona nastapi, ale bedzie nieznaczna. 40% indagowanych obawia sie znacznego pogorszenia swojej sytuacji materialnej, 28% obawia sie umiarkowanego pogorszenia.
  • Bezrobocie. We wrzesniu br. pogorszyla sie sytuacja na rynku pracy. Liczba zarejestrowanych bezrobotnych zwiekszyla sie o 27,8 tys. osob i wyniosla ponad 2,92 mln osob - podal GUS. Sytuacja na rynku pracy pogorszyla sie we wszystkich wojewodztwach. Wzrost liczby zarejestrowanych bezrobotnych o 1% w porownaniu z sierpniem spowodowal zwiekszenie stopy bezrobocia z 16,2% (wskaznik skorygowany) do 16,3%. We wrzesniu ub. r. stopa bezrobocia wynosila 14%. Liczba zarejestrowanych w urzedach pracy zwiekszyla sie w ciagu dwunastu miesiecy o 391,6 tys. osob, czyli o 15,5%.
  • Cenzurka dla premiera. CBOS poprosil swoich respondentow, jeszcze przed zaprzysiezeniem nowego rzadu, takze o ocene dzialalnosci Jerzego Buzka jako premiera. 41% ankietowanych uwaza, ze Jerzy Buzek byl zlym szefem rzadu. Wedlug 38% badanych, Buzek byl premierem "ani szczegolnie dobrym, ani szczegolnie zlym". 11% respondentow CBOS uwaza, ze Jerzy Buzek byl dobrym premierem. Dokonania Buzka najlepiej oceniaja wyborcy Prawa i Sprawiedliwosci - tylko w tej grupie wiecej osob uwaza, ze byl on dobrym premierem (30%), niz ma przeciwne zdanie na ten temat (24%). Najgorzej oceniaja go wyborcy koalicji SLD-UP - 3% ocen dobrych, 64% zlych. Badanie przeprowadzono w dniach 12-15 pazdziernika br. na reprezentatywnej grupie 1020 doroslych mieszkancow Polski.

Poczatek strony

IMPREZY, OGLOSZENIA

***

STOWARZYSZENIE INZYNIEROW POLSKICH
Oddzial Ottawa

zaprasza na pogadanke
prof. Boguslawa J. Jarosza
"Stary sposob, nowa technologia: Termiczna terapia raka mozgu"

Data: 20 listopada (wtorek) 2001 r., Godz.: 19.30
Miejsce: Dom Polski SPK, 379 Waverley Street, Ottawa.
Po pogadance zapraszamy na kawe i ciastka.

***

KUPNO - SPRZEDAZ NIERUCHOMOSCI
Real Estate Agent
Terry Gleeson B.A.
Prudential Maximum Realty Inc.
Residential, Investment, Industrial,
Commercial (Licenced since 1981)
Tel: 749-7355 Res: 824-3260
E-mail: gleeste@sprint.ca

***

LOENARD SAMEK
Adwokat - Radca prawny - Notariusz
oferuje uslugi w zakresie spraw:
* karnych;
* cywilnych;
* notarialnych (nieruchomosci, testamenty, etc.);
* porad prawnych.
102-99 Holland Ave., Ottawa ON K1Y 0Y1
Biuro: (613) 725-2424 Fax: (613) 725-0464
Dom: (613) 722-4464

***

Poczatek strony

Przewodniczacy:

J. Janeczek

tel.: 736-1620

Sekretarz:

L. Zielinska

tel.: 721-8238

Skarbnik:

S. Ozorowski

tel.: 225-3948

Redaktor:

K. Stys

tel.: 224-1707

Redakcja Techniczna: K. Lipowski, tel.: 565-3272; J. Taracha, tel.: 225-4678

Association of Polish Engineers in Canada, P.O. Box 8093, STATION "T", Ottawa, Ontario K1G 3H6

SIP Internet: http://www.kpk-ottawa.org/sip/

ISSN 1496-7251

Redakcja e-mail: af736@ncf.ca