BIULETYN - WRZESIEN 2001

SPIS TRESCI

• OD REDAKCJI
• APEL
• SPRAWOZDANIE Z ZEBRANIA ZARZADU SIP W DNIU 10 CZERWCA 2001
• INZYNIERSKA DEBATA
• SENSORY SWIATLOWODOWE W NAUCE I PRZEMYSLE
• SWIAT (nie tylko komputerow) STAL SIE INNY
• WIESCI Z KRAJU
• IMPREZY, OGLOSZENIA

OD REDAKCJI

Redakcja Biuletynu SIP obchodzi swego rodzaju jubileusz. Oddajemy w rece czytelnikow setny numer Biuletynu redagowany przez obecny zespol redakcyjny. To dzieki harmonijnej wspolpracy zespolu czytelnicy otrzymali 100 numerow Biuletynu w ciagu ostatnich 10 lat.

Nalezy takze pamietac o poprzednich, redakcjach Biuletynu kol. Marii F. Zielinskiej oraz kol. Wojciechu Remiszu, ktorzy przez szereg lat byli redaktorami naszego Biuletyn. A wiec Biuletyn ma wieloletnia tradycje.

Od kilku miesiecy, idac z postepem czasu, publikujemy takze wersje elektroniczna Biuletynu SIP, ktora jest dostepna na naszej witrynie. Wersja elektroniczna to dzielo kol. Lidii Zielinskiej, ktora cierpliwie, i z pogoda ducha, pokonywala przeszkody powodowane roznymi systemami operacyjnymi, na ktorych przygotowywana jest wersja drukowana i elektroniczna.

Jako redaktor odpowiedzialny za Biuletyn SIP pragne wyrazic wdziecznosc zespolowi redakcyjnemu kol. kol. L. Zielinskiej, J. Tarasze oraz K. Lipowskiemu za wspolprace, na ktorej nigdy sie nie zawiodlem.

K. Stys

APEL

Jak zapewne czytelnicy juz wiedza szereg regionow Polski nawiedzila ogromna powodz latem b.r. Straty obliczane sa na kilka miliardow zl. Zarzad KPK oglosil apel do Polonii o pomoc dla powodzian. Zarzad SIP popiera ten apel. Pomozmy rodakom w potrzebie.

Czeki prosimy wystawiac na:
Charitable Foundation, Canadian Polish Congress
i przesylac na:
Charitable Foundation
Canadian Polish Congress
288 Roncesvalles Ave
Toronto, ON
M6R 2M4

Zarzad SIP prosi o zaznaczenie, ze ofiara jest w odpowiedzi na apel SIP. Darczyncy, ktorzy przesla powyzej $25.00 otrzymaja pokwitowanie dla celow podatkowych.

I pamietajmy: kto szybko daje, ten dwa razy daje. A wiec nie zwlekajmy.

Zarzad SIP

SPRAWOZDANIE Z ZEBRANIA ZARZADU SIP
W DNIU 10 CZERWCA 2001

Obecni: Andrzej Golebiowski, Jan Janeczek, Bogdan Kubicki, Stanislaw Ozorowski, Michal Paduch, Mieczyslaw Piraszewski, Lidia Zielinska.

Przewodniczacy Jan Janeczek otworzyl zebranie i powital obecnych.

Porzadek obrad zostal zatwierdzony bez zmian.

Podzial funkcji wsrod czlonkow nowopowstalego Zarzadu na lata 2001- 2003:

Przewodniczacy (wybrany na Walnym Zebraniu) - kol. Jan Janeczek
Vice Przewodniczacy - kol. Michal Paduch
Sekretarz - kol. Lidia Zielinska
Skarbnik - kol. Stanislaw Ozorowski
Komisja Imprez - kol. Andrzej Golebiowski
- kol. Michal Kepka
- kol. Bogdan Kubicki
- kol. Czeslaw Piasta
- kol. Mieczyslaw Piraszewski
Kol. Maria Zielinska zglosila sie do pomocy w organizowaniu imprez.
Sprawy czlonkowskie - kol. Bronislaw Szpakowski
Przedstawiciele Zarzadu:
w KPK Zarzad Okregu Ottawa
- kol. Mieczyslaw Piraszewski
- kol. Lidia Zielinska.
w New Link- kol. Michal Paduch
Komitet telefoniczny - odpowiedzialny kol. Bogdan Kubicki

Sprawozdanie z zebrania z 21.03.2001 zostalo zatwierdzone bez zmian.

Korespondencja, komunikaty i sekretariat: nie bylo zadnej korespondencji oprocz czekow ze skladkami.

Sprawy finansowe: Zaplacono zalegle skladki do ZG SIP, w sumie zaplacono za 68 osob.

Sprawy organizacyjne:
Kol. Janeczek odebral pierwsza czesc materialów archiwalnych naszego oddzialu od kol. Szpakowskiego. Reszta zostanie odebrana wkrótce. Porzadkowaniem artykulów zajmie sie kol. Maria Zielinska.
Ponownie omawiano sprawe wysylania biuletynu poczta. Postanowiono przeprowadzic ankiete we wrzesniu z pytaniem kto sobie zyczy dostawac Biuletyn poczta i zapoczatkowac (w pazdzierniku) wysylanie poczta tylko do tych czlonkow, ktorzy sie zglosza. Reszta czlonków bedzie dostawac informacje o pojawieniu sie biuletynu na internecie listami elektronicznymi.
Postanowiono kontynuowac prace nad rozbudowa stronicy internetowej. Dodano statystyke naszej stronicy, planuje sie dodac tlumaczenia programow studiow, przyklady zyciorysow, informacje na temat jak przygotowac sie do spotkania o prace, w miare mozliwosci ogloszenia o pracy i inne. Kol. Andrzej Golebiowski obiecal przygotowac pare tekstow na powyzsze tematy. Poza tym postanowiono podniesc jakosc graficzna stronicy. Kol. Michal Paduch ma opracowac pare pomyslow na nowa szate graficzna.

Dzialalnosc - Zarzad przedyskutowal nastepujace imprezy lub propozycje imprez:

• 15 lipiec 2001 - Piknik, SPK/SIP;
• sierpien 2001 - pokaz filmu polskiego z DVD "Kochaj i rób co chcesz" Roberta Glinskiego;
• 18 wrzesien 2001 - "Sensory swiatlowodowe w nauce i w przemysle", odczyt prof. Wojciech Bock;
• 16 pazdziernik 2001 - "Co warto wiedziec o samochodach", mgr inz. Andrzej Wójtowicz;
• listopad 2001, Hamilton (lub Montreal) - Zjazd Prezesów;
• 20 listopad 2001 - "Stary sposób, nowa technologia: Termiczna terapia raka mózgu" prof. Boguslaw J. Jarosz;
• 9 grudzien 2001 - Oplatek;

Data i miejsce nastepnego zebrania nie zostala ustalona (wrzesien 2001).

Zakonczenie zebrania o godz. 21:30.

Sprawozdanie sporzadzila Lidia Zielinska, sekretarz.

INZYNIERSKA DEBATA

Przelom wiekow, a tym bardziej tysiacleci, sklania ludzi do roznego rodzaju podsumowan przeszlosci i prognoz na przyszlosc. Dotyczy to nieomal wszystkich dziedzin zycia, w tym niewatpliwie techniki. W ostatnich dwoch stuleciach zmienila ona oblicze Ziemi, poziom zycia, metody pracy, sposob spedzania wolnego czasu. I mimo ze cywilizacji technicznej zarzuca sie, iz zniszczyla srodowisko, zmienila klimat itp., to trudno byloby znalezc ludzi, ktorzy z osiagniec techniki chcieliby zrezygnowac i cofnac sie na przyklad do sredniowiecza, o wczesniejszych czasach nie mowiac.

Negatywy i pozytywy techniki najlepiej widza sami technicy i to oni w ostatnich latach w swojej dzialalnosci tworcow cywilizacji zaczeli uwzgledniac tzw. zrownowazony rozwoj, tj. rownowage miedzy postepem w gospodarce a ograniczaniem zanieczyszczen srodowiska, zahamowaniem jego degradacji. Negatywne skutki rozwoju techniki sa na ogol wynikiem naciskow ekonomicznych - checi produkowania i zwiekszania zyskow. Koniec XX stulecia to ogromne mozliwosci technologiczne uwzgledniajace ekologiczne parametry (np. bezodpadowa czystsza produkcja).

Wobec globalizacji gospodarki, rozwoju ponadnarodowych koncernow, niebywalego postepu w komunikowaniu sie miedzy ludzmi (lacznosc, transport) tworcy cywilizacji - inzynierowie schylku stulecia uznali za celowe spotkanie sie i spojrzenie na problematyke dalszego rozwoju cywilizacji technicznej.

Okazja byla ubiegloroczna swiatowa wystawa EXPO 2000, na ktora w tym roku zaprosil Hanower. W dniach 21-22 czerwca 2000 r. Niemieckie Stowarzyszenie Inzynierow (VDI) postanowilo zaprosic do Hanoweru inzynierow z calego swiata i wspolnie przedyskutowac zagadnienia:

• Informacja i komunikowanie sie;
• srodowisko, klimat, zdrowie;
• mobilnosc - ruch ludzi i srodkow;
• energia
• przyszlosc pracy

W Swiatowym Zjezdzie Inzynierow uczestniczyla bardzo liczna delegacja z Polski (trzecia po Niemcach i Francuzach). Wyjazd Polakow (80 osob), w tym studentow i doktorantow, zorganizowala FSNT-NOT. Delegacja polska bardzo aktywnie uczestniczyla w Zjezdzie. W czasie obrad we wszystkich 5 grupach tematycznych (kongresow) dominowaly nastepujace zagadnienia:

- W okresie najblizszych 30-40 lat zaludnienie swiata wyniesie 8-9 mld osob, dla ktorych potrzeba chleba, pracy, energii. Nauka i technologia sa niezbednym warunkiem przetrwania, spokoju spolecznego, sila napedowa rozwoju. W tym kontekscie postawic nalezy pytania: Jaka jest odpowiedzialnosc inzynierow w spoleczenstwie? Jakie sa nietechniczne aspekty dzialalnosci inzynierskiej? Jaki jest spoleczny wymiar techniki?

Problemy przyszlosci nie beda ograniczone granicami panstw. Myslenie liniowe, sektorowe, regionalne, selektywne, juz nie wystarczy. Osieciowana rozmaitymi powiazaniami Ziemia stala sie caloscia. W konsekwencji metody rozwiazywania wyzwan technologicznych musza ulec zmianie.

- Technologia, praca inzynierow jest integralna czescia kultury. Wplywa ona na zycie codzienne przewazajacej czesci ludzkosci, bardziej niz sztuka i literatura.

- Informacja i komunikowanie sie

Technologia informacyjna, wydobywanie, zapisywanie, przechowywanie i interpretowanie informacji jest glowna sila napedowa nauki, techniki i gospodarki. Na technologie te skladaja sie: Internet, mobilne systemy telekomunikacyjne, multimedia, przedstawianie informacji zapisem, grafika, obrazem, dzwiekiem, rozpoznawanie mowy i mowa syntetyczna.

Technologia informacyjna niezwykle silnie oddzialuje na spolecznosc swiatowa, zmienia skale, umozliwia komunikowanie sie z kimkolwiek, kiedykolwiek i gdziekolwiek, umozliwia wykorzystywanie informacji w skali swiatowej, wykonywanie transakcji biznesowych w ulamku chwili - przekazywanie pieniedzy, kupno, sprzedaz, przemieszczanie towarow, sterowanie na odleglosc maszynami i czlowiekiem w skali kontynentow.

Tendencje rozwojowe

Z tych tendencji wynika, iz w najblizszym czasie trzeba bedzie patrzec na rozwoj w kontekscie globalnym i regionalnym. Odpowiedzialnosc globalnych przedsiebiorstw za wyniki dzialalnosci przestala sie odnosic do konkretnego panstwa czy narodu. Brak jest mozliwosci kontroli i nadzoru ze strony pojedynczego panstwa. Sieci informacyjne sa dostepne dla wszystkich, sa niezbedne dla procesow technicznych i organizacyjnych, do produkcji i ochrony srodowiska. Powstaje problem naduzycia informacji, zlamania bezpieczenstwa danych, kontroli, niezawodnosci i wiarygodnosci danych. Nie kazdy powinien wiedziec wszystko o kazdym i wszystkim. Nowe systemy powinny stwarzac mozliwosc ograniczenia dostepu do informacji niepowolanym. Dostepnosc i bezpieczenstwo staja sie wewnetrznie sprzeczne zarowno na poziomie technicznym, jak i organizacyjnym. To jest jedno z wazniejszych zadan, jakie trzeba bedzie rozwinac w najblizszym czasie.

Poniewaz kazdy moze osobiscie miec dostep do informacji i wspolpracowac na odleglosc, powstaja mozliwosci zatarcia podzialu miedzy konsumentem a producentem, miedzy widzem i sluchaczem a aktorem. Doswiadczenia przekazywane przez sieci sa czesto doswiadczeniami wirtualnymi, ktorym nie towarzyszy rzeczywiste doswiadczenie. Powstaje niebezpieczenstwo, ze uzytkownik sieci zatraci poczucie rzeczywistosci i zdolnosc komunikowania sie z ludzmi w rzeczywistosci. Tu do wspolpracy inzynierowie zapraszaja socjologow i psychologow.

Dostepnosc informacji stwarza oczywiscie nowe mozliwosci edukacyjne, a szybkosc zmian technologicznych i spolecznych zmusza do ustawicznego ksztalcenia, adaptacji do nowych warunkow zycia i pracy. Trzeba jednak pamietac, ze panstwa slabiej rozwiniete gospodarczo, ubogie oraz duze grupy spoleczne w panstwach bogatych sa pozbawione dostepu do sieci z powodow ekonomicznych i szansy stwarzanej przez technologie informacyjna.

Etyka informacji i obrazu

Dzis juz powszechnie wiadomo, ze swoboda informacyjna pozwala na naduzycie jej przez przekazywanie zlych stron zycia.

W obradach podjeto probe odpowiedzi na pytanie, jaka role maja do spelnienia inzynierowie w rozwiazywaniu nastepujacych zagadnien:

Przyczynianie sie do politycznej kontroli postepu technologicznego w taki sposob, aby wiecej informacji docieralo do wszystkich obywateli. Rozwijac urzadzenia do przeszukiwania, filtrowania, przetwarzania danych i informacji. Upowszechniac wiedze na ten temat jako podstawe rozumienia, co sie dzieje wokol nas.

Rozwijanie bezpiecznych sieci technologicznych dla biznesu w skali swiatowej. Projektowanie systemow przetwarzania danych zapewniajacych bezpieczenstwo danych osobowych, chroniace przed naduzyciem i szpiegostwem przemyslowym.

Projektowanie systemow kontrolnych i automatyzacyjnych w fabrykach, elektrowniach, samolotach, pojazdach, aby, ze czlowiek mogl decydowac, kto jest kompetentny do dopuszczenia do systemu technicznego i organizacyjnego.

Rozwijanie technologii nauczania w taki sposob, aby informacje i wiedza byly latwo dostepne zarowno w czasie nauki, jak i ustawicznego ksztalcenia przez sieci.

Uczestniczenie w dyskusji nad normami wykorzystywania sieci nad okresleniem, co jest naduzyciem; projektowanie systemow poszukiwawczych osob naduzywajacych sieci (np. hakerow).

Srodowisko - Klimat - Zdrowie

W ostatnich latach pojawily sie dwie tendencje w podejsciu do problemow ochrony srodowiska.

Pierwsza to stopniowe przejscie od lokalnych problemow srodowiskowych poprzez polityke regionalna (np. przeciwdzialanie niszczeniu lasow czy zanieczyszczaniu rzek), do polityki w skali globalnej (np. zwalczanie efektu szklarniowego, dziury ozonowej, stepowienia kontynentow, zmian klimatycznych).

Druga dotyczy sposobow zwalczania zagrozen. Pierwotnie polityka polegala na neutralizacji zanieczyszczen gazowych, cieklych i stalych na koncu procesu produkcyjnego (technologie "end of pipe"). Obecnie ingeruje sie coraz czesciej przez stawianie wymagan takich zmian procesu technologicznego, ktore eliminuja powstawanie zanieczyszczen (czyste technologie). Sprawa jest jednak politycznie delikatna, gdyz czesto stanowi ograniczenie swobody producentow, dystrybutorow i konsumentow, wywoluje niekorzystne skutki ekonomiczne (wzrost kosztow). Zadaniem panstwa i spolecznosci miedzynarodowej jest ustalenie wielkosci progowych, ktorych przekroczenie przez producenta, dystrybutora czy konsumenta wywola interwencje wladzy.

Powszechnie uwaza sie, ze technologia jest glownym winowajca kryzysu ekologicznego. Z drugiej jednak strony naprawa sytuacji nie jest mozliwa bez udzialu technologii. Wazne jest upublicznienie optymalnych dostepnych technologii i stosowne eko-oznakowanie procesow i produktow.

Aby bylo mozliwe porownanie zalet ekologicznych podobnych wyrobow, trzeba dysponowac eko-rachunkiem zyskow i strat oraz niezaleznym zespolem ekspertow. Trudnosci w ustaleniu obiektywnych miar (np. energia jadrowa-energia konwencjonalna) wynikaja z czynnikow narodowych, a takze emocjonalnych (np. ograniczenie predkosci na autostradach).

Osobnym czynnikiem jest uwzglednienie aspektow zdrowotnych, ustalenie, jak i kiedy jakis czynnik srodowiskowy moze miec wplyw na zdrowie (np. halas, zapachy).

Konflikt miedzy ekologia i ekonomia wynika z roznic skali czasu. Inwestycje ekologiczne zwracaja sie po 10 i wiecej latach, kalkulacje gospodarcze operuja znacznie krotsza skala czasu. Rola panstwa jest uzyskiwanie porownywalnosci rachunkow przez system doplat lub podatkow (np. energia elektryczna z wegla, ropy, gazu, energia odnawialna), okreslanie celow i standardow. Okreslanie polityki srodowiskowej w skali globalnej musi uwzgledniac rozny stopien rozwoju, a wiec rozny stopien zamoznosci panstw. Wyrownywanie tych roznic przez doplaty do przedsiewziec ekologicznych ze strony panstw bogatszych nie wynika z altruizmu, lecz dobrze pojetego wlasnego interesu. Organizacja Narodow Zjednoczonych wyznaczyla krajom uprzemyslowionym jako cel wydatek 0,7% PKB na inwestycje ekologiczne. Cel ten jest daleki do osiagniecia przez wiekszosc krajow. Kontrola wydatkowania funduszy ekologicznych musi sie odbywac przez ciala miedzynarodowe, a nie przez placacych, aby nie stwarzac wrazenia eko-imperializmu.

Do realizacji celow ekologicznych potrzebna jest wykwalifikowana kadra inzynierska. Potrzebna jest praktyka inzynierow z krajow uprzemyslowionych w krajach rozwijajacych sie, jak rowniez studia inzynierskie osob pochodzacych z krajow rozwijajacych sie w krajach uprzemyslowionych.

Mobilnosc - ruch ludzi i towarow

Zwiekszona mobilnosc ludzi i towarow jest wyznacznikiem rozwoju spolecznego i ekonomicznego. Potrzebne jest stworzenie calosciowej wizji tej mobilnosci, uzyskanie zrozumienia i akceptacji zarowno spolecznej, jak i politycznej. Instytucje polityczne musza uzyskac porozumienie w skali miedzynarodowej dotyczace celow, ram prawnych, standardow, podatkow dla efektywnych systemow transportowych podtrzymujacych mobilnosc. Koncepcje transportu miedzynarodowego, krajowego i regionalnego musza byc zintegrowane w systemy transportowe przekraczajace granice panstw.

Transport nie jest samoistna dziedzina dzialalnosci gospodarczej. Jest pochodna sieci osiedlenczej, struktur szkolnych i administracyjnych, organizacji pracy i wolnego czasu. Zmiany w strukturze transportu daja efekty opoznione w czasie, dlatego tez wymagaja decyzji popartych rachunkiem i wynikajacych z dzialan regulacyjnych.

Systemy transportowe nalezy integrowac w skali miedzynarodowej, zgodnie z wymaganiami rynku. Intermodalne rozwiazania transportowe, atrakcyjne i ekonomiczne dla uzytkownikow, mozna uzyskac przez harmonizacje ich infrastruktury, przeplywu informacji, ram organizacyjnych, prawnych i taryfowych.

Integracji systemow transportowych musi towarzyszyc wzrost ich bezpieczenstwa, jakosci i wydajnosci. Ruch drogowy powinien dazyc do osiagniecia takiego poziomu bezpieczenstwa, jaki zapewniaja publiczne srodki transportu. Technologie informacyjne i komunikowania przyczyniaja sie do zwiekszenia bezpieczenstwa uzytkownikow wszelkich srodkow transportu. Transportowa telematyka dostarcza biezacej informacji o postepie podrozy, rejestruje wszelkie zmiany, oblicza naleznosci i inkasuje zaplate.

Mobilnosc i wymagania transportowe ulegaja przemianom w miare uplywu czasu.

Sledzenie tych przemian pozwala na ustalenie zaleznosci miedzy transportem, spoleczenstwem i gospodarka.

Na marginesie warto podkreslic znaczenie polepszenia jakosci publicznego transportu w miastach. Obliczono, ze Amerykanie spedzaja rocznie 2 mld godzin unieruchomieni w korkach komunikacyjnych. Poniewaz popyt na mobilnosc jest praktycznie nieograniczony, powstalo pojecie "zaplaty za zageszczenie" (congestion pricing). Tam, gdzie wielu chetnych, nalezaloby pobierac rejestrowana elektroniczne oplate za przejazd.

Energia

Na swiecie 2 mld ludzi sa pozbawione dostepu do energii przemyslowej, 8 mld do obsluzenia energetycznego w 2025 r. i prowadzenia gospodarki energetycznej - produkcji, rozprowadzenia i uzycia - w sposob zrownowazony dla zasobow i srodowiska. Rozwiazanie problemow energetycznych jest rownoczesnie rozwiazaniem wiekszosci problemow spolecznych.

Kazdy rodzaj wykorzystania energii ma swoja cene ekologiczna, wplywa na srodowisko nawet wtedy, gdy jest to wiatr, woda czy biomasa.

Ocenia sie, ze wegiel i ropa pozostana w najblizszych dziesiecioleciach podstawowymi zrodlami energii. Kontrola zmian klimatycznych i zintegrowane systemy energetyczne moga ulepszyc wykorzystanie energii. Energia jadrowa jest uznawana za racjonalna zarowno ze wzgledow ekonomicznych, jak i ekologicznych. Poziom bezpieczenstwa elektrowni jadrowych stale sie podnosi, podobnie jak systemow skladowania opadow. Rezygnacja z energii jadrowej nie moze byc perspektywa globalna. Znaczenie odnawialnych zrodel energii powinno wzrastac wraz z przedsiewzieciami oszczednosci energii, energia ze zrodel odnawialnych moze przyczynic sie do bardziej zrownowazonej oferty energetycznej.

Warto zaznaczyc, ze zuzycie energii przypadajace na jednego mieszkanca w krajach uprzemyslowionych jest 5 razy wieksze niz srednie zuzycie w krajach rozwijajacych sie, przy czym w krajach tych zyje 80% ludzkosci. Gospodarka swiatowa jest zbudowana wylacznie na taniej energii. Poziom cen energii powinien byc podniesiony przez polityke panstwowa (taksacje dotychczasowych form lub subsydia dla nowych form energii). Tylko wowczas powstanie szansa dla nowych zrodel. Nalezy pamietac, ze do wprowadzenia nowych rodzajow energii na rynek trzeba co najmniej 20-30 lat.

Przyszlosc pracy
Globalizacja i nowe technologie

Rynek pracy podlega globalizacji i miedzynarodowemu wspolzawodnictwu. Wyrazem tego jest przesuwanie sie przemyslow do krajow zapewniajacych tania robocizne. Przyczynia sie do tej tendencji technologia informacyjna, dzieki ktorej "skrocil sie" czas i "zmalala" przestrzen. Powstaly nowe formy kooperacji i organizacji pracy.

Kooperacja i organizacja pracy

Powstaje coraz wiecej korporacji miedzynarodowych. Latwosc komunikowania sie, projektowanie wspomagane komputerem, standaryzacja zadan prowadza globalnych graczy (global players) do koordynowania i kontroli operacji rozproszonych w czasie i przestrzeni. Taki system stwarza szanse dla malych, wysoko wyspecjalizowanych firm, zagospodarowujacych lukratywne nisze swiatowego rynku. Globalne sieci inzynierskie przyczyniaja sie do powstawania wirtualnych przedsiebiorstw.

Edukacja i transfer wiedzy

Ponad polowa produktu krajowego brutto krajow OECD jest oparta na wiedzy. Nalezy liczyc sie z dalekosieznymi zmianami na rynku pracy. Ustawiczne ksztalcenie staje sie sposobem na zycie, przyczynia sie do wzrostu kompetencji technicznych, spolecznych, metodologicznych. Nowe koncepcje i instrumenty edukacyjne, takie jak uczenie sie na odleglosc, telekonferencje, Internet, upowszechniaja wiedze na calym swiecie.

Stosunki zatrudniania

Warunki na rynku pracy ulegaja istotnym zmianom, co przejawia sie zwlaszcza w dostepnosci zatrudnienia i pracy. Ukuty zostal slogan: "wykonaj swoja robote gdzie, kiedy i z kim chcesz". Powstana nowe koncepcje pracy w niepelnym wymiarze i pracy okresowej. Troska o ubezpieczenie zdrowotne i zabezpieczenie starosci spadnie na barki zainteresowanego.

Tradycyjne struktury hierarchiczne w przedsiebiorstwie zostana zastapione przez delegowanie odpowiedzialnosci i decyzji na partnerow. Praca zespolowa i wspolna realizacja przedsiewziec zyskaja na znaczeniu. Stale struktury organizacyjne zostana zastapione przez plynne, przenikajace sie procesy, zmieniajace sie pod wzgledem dostawcow odbiorcow i struktury korporacyjnej. Wirtualna wspolpraca roznych przedsiebiorstw zamieni tasmy produkcyjne w uklady sieciowe. Mimo szerokiej wspolpracy, dzialy badawcze i innowacyjne pozostana glownym czynnikiem sukcesu rynkowego.

Przyszle rynki, produkty, uslugi

Gospodarka XXI w. bedzie pod wplywem technologii informacyjnych i komunikowania sie. Jak to okreslil jeden z prelegentow, "produkt jest zmaterializowana informacja". Kapital ludzki i jego wiedza beda istotnym wkladem w nowa gospodarke.

Obecne kampanie medialne poszukujace wykwalifikowanego personelu informatycznego swiadcza dobitnie o nowych szansach.

Podsumowanie i zakonczenie Swiatowego Zjazdu Inzynierow - Hanower 2000

Swiatowy Zjazd Inzynierow dokonal proby odpowiedzi na pytanie, jaki jest spoleczny wymiar techniki, jaka jest odpowiedzialnosc inzynierow w spoleczenstwie. Pokazane zostaly dwie strony medalu. Po jednej, nazwijmy ja afirmacyjna, pokazano, ze myslenie o sprawach czlowieka, przyrody i techniki musi byc mysleniem holistycznym, waznym zarowno w naukach inzynierskich, jak i ekonomicznych, socjologicznych, humanistycznych. Poszukiwane rozwiazania zaleza od wielu zmiennych, od roznych sposobow patrzenia na sprawe. Okreslanie celow jest mozliwe z punktu widzenia potrzeb regionalnych, spolecznych, ideologicznych, ekonomicznych, ekologicznych itp.

Rozpoznanie inzynierskie problemow informacji i komunikowania sie, srodowiskowych, mobilnosci czlowieka, dostepnosci energii i przyszlosci pracy pokazalo, ze wszystkie wybrane problemy beda mialy przemozny wplyw na losy ludzkosci, a ponadto ze pozostaja ze soba w organicznych zwiazkach.

W wiekszosci referatow wskazano na perspektywy rozwojowe nauk inzynierskich, na potencjale mozliwosci, jakie niesie technika dla rozwiazywania najwazniejszych problemow.

Ale pozostaje druga strona medalu. Zarysowuja sie zagrozenia i wyzwania, na ktore brak odpowiedzi.

Wiedza z natury jest wspolnym dobrem. Ale nalezy pamietac, ze ludzie "produkuja" wiedze na ogol po to, aby zwiekszyc zysk (prawa autorskie, patenty itp.). Jak zwiekszyc dostep publiczny do wiedzy? Nie ma forum, na ktorym mozna by dyskutowac polityke globalna. ONZ nie mozna uznac za cialo rzadzace. Prawdziwi gracze globalni to finansisci, spekulanci, operatorzy informacji.

Stanislaw Kajfasz
Przeglad Techniczny nr 00/40/42
Nota redakcji Biuletynu. Oryginalne sprawozdanie ukazalo sie w dwoch numerach Przegladu Technicznego - 40 i 42 roku 2000.

SENSORY SWIATLOWODOWE W NAUCE I PRZEMYSLE

Zapotrzebowanie na sensory swiatlowodowe w szerokiej dziedzinie inzynierii mechanicznej jest dobrze udokumentowane. Duze konstrukcje budowlane takie jak mosty drogowe i kolejowe, zapory wodne, tunele, duze budynki i kopalnie musza wytrzymywac znaczne obciazenia spowodowane destruktywnym oddzialywaniem srodowiska i uzytkowaniem. Z przyczyn bezpieczenstwa i z koniecznosci konserwacji zachowanie sie takich struktur pod wplywem wiatru, trzesien ziemi, zmian temperatury czy skazenia srodowiska powinno byc dokladnie monitorowane, aby w kazdej chwili moc wlasciwie ocenic ich stan techniczny. W tym celu wiele typow przetwornikow elektrycznych i nie-elektrycznych cisnien, naprezen, przyspieszen czy tez przemieszczen moze byc zainstalowanych wewnatrz elementow konstrukcyjnych, w ziemi, w skale, w otworach wiertniczych czy tez w obudowie tuneli. Wiele z nich zawodzi jednak w trudniejszych warunkach pomiarowych. Tak na przyklad, przetworniki elektryczne moga byc latwo zniszczone przez wyladowania atmosferyczne w strukturach otwartych (zapory wodne), a czesto po prostu nie moga byc stosowane w strukturach zamknietych (kopalnie) ze wzgledu na ryzyko eksplozji. Wydaje sie, ze do wszystkich tych zastosowan uzycie przetwornikow swiatlowodowych moze wiazac sie ze znacznymi korzysciami pomiarowymi. Chodzi tu przede wszystkim o bezpieczenstwo w srodowisku wybuchowym i korozyjnym, nieczulosc na zaburzenia elektromagnetyczne, duza pojemnosc kanalu informacyjnego, male wymiary, duza czulosc, kompatybilnosc z laczami swiatlowodowymi oraz mozliwosc pracy w duzym oddaleniu od stacji kontrolnej. Referat przedstawi w przystepny sposob podstawy dzialania oraz mozliwe zastosowania systemow pomiarowych opartych o sensory swiatlowodowe.

Dr Wojtek J. Bock jest absolwentem Wydzialu Elektroniki Politechniki Warszawskiej. Obecnie jest profesorem elektroniki i optoelektroniki na Université du Québec à Hull, gdzie rowniez od czterech lat pelni funkcje dyrektora departamentu informatyki. Jako szef Laboratorium Optoelektroniki Przemyslowej na UQAH prowadzi intensywne badania naukowe nad nowymi typami sensorow swiatlowodowych, oraz zintegrowanych przemyslowych systemow pomiarowych rozwijanych w oparciu o te sensory. Jest autorem i wspolautorem prawie 200 prac naukowych i 6 patentow miedzynarodowych z dziedziny metrologii i instrumentacji swiatlowodowej. Jest czlonkiem Board of Directors of IEEE Instrumentation and Measurement Society, pelni funkcje Associate Editor czasopisma naukowego IEEE Transactions on Instrumentation and Measurement i jest czesto czlonkiem licznych komitetow miedzynarodowych konferencji naukowych. Jest rowniez prezydentem firmy wdrozeniowo-konsultingowej Sensonet Engineering Inc.

Dr. Wojtek J. Bock,
Professor & Chairman

SWIAT
(nie tylko komputerow)
STAL SIE INNY

20 lat temu, dokladnie 12 sierpnia 1981 r., pojawil sie pierwszy komputer PC (Personal Computer). Byl dzielem IBM, powstal w wyniku otoczonych tajemnica prac, w dosc goraczkowej atmosferze. I chociaz juz znacznie wczesniej Steve Wozniak i Steve Jobs zaprojektowali i sprzedawali swoje komputery Apple, byly dostepne takze inne "male komputery", to jednak przelomowa, tzw. trzecia fale komputeryzacji zapoczatkowal IBM PC.

W pierwszym roku od pojawienia sie na rynku komputerow osobistych, IBM sprzedal 130 tys. pecetow. W ubieglym roku do rak uzytkownikow trafilo 140 mln takich komputerow, roznych marek, a ich rynek osiagnal wartosc 178 mld dolarow.

Nie byl pierwszy, ale...

W zwiazku z tak wazna dla przemyslu komputerowego i informatyki rocznica od razu pojawily sie glosy zwracajace uwage, ze odpowiedniki czy pierwowzory pecetow byly juz na rynku. Po pierwsze, hobbysci mogli z gotowych zestawow skladac komputery, takie jak MITS Altair 8800. W 1976 r. pojawil sie Apple I, zas w rok pozniej - Apple II. Mimo wszystko jednak dzis oddaje sie honor IBM, a takze firmom Intel i Microsoft, gdyz to za sprawa komputerow PC w informatyce doszlo do jednego z przelomowych wydarzen.

Oto bowiem po latach wykorzystywania duzych komputerow (mainframe), ktore trafily do przemyslu i biznesu w latach 60., a nastepnie minikomputerow w latach 70 - funkcjonujacych w scentralizowanych systemach, moc obliczeniowa trafila do rak ludzi, na ich biurka. Zaczela sluzyc ich codziennej pracy. Komputery na biurkach, ktore pozniej zaczeto laczyc w sieci, zapoczatkowaly realizacje idei przetwarzania rozproszonego. Przede wszystkim staly sie dostepne nie tylko dla "wtajemniczonych", dla informatykow z centrow obliczeniowych obslugujacych duze, kosztowne maszyny, wykorzystywane na okraglo, aby amortyzowac koszty drogich instalacji. Komputery PC trafily do uzytkownikow, ktorzy mogli z nich korzystac w latwy, wrecz intuicyjny sposob. Uzyskali dostep do programow, ktore umozliwiaja wykonywanie wielu zadan zwiazanych z praca - do edytorow tekstu, arkuszy kalkulacyjnych i baz danych. Wreszcie to pecety sa glownym narzedziem, ktore pozwala korzystac z ogromnych zasobow informacyjnych i funkcji globalnej sieci komputerowej, Internetu.

IBM, Intel, Microsoft

Prace nad komputerami PC rozpoczely sie na dobre latem 1980 roku, kiedy to IBM utworzyl grupe zlozona z 12 wybitnych inzynierow i skierowal ich do osrodka Boca Raton. Pracowali tam nad scisle tajnym projektem (Project Chess) majacym na celu opracowanie komputera osobistego. Poniewaz czas naglil, nie zdecydowano sie na tworzenie wlasnego procesora, lecz postanowiono wykorzystac procesory firmy Intel, ktora miala juz blisko 10-letnie doswiadczenie w tej dziedzinie, jakkolwiek w tym czasie podstawowa dzialalnosc tej firmy dotyczyla produkcji ukladow pamieci.

Jak wspominal cytowany w zwiazku z rocznica przez agencje Reuters Earl Whetstone, inzynier zatrudniony w dziale handlowym Intela, ktory sprzedal firmie IBM mikroprocesory 8088, ktore znalazly sie w pierwszych pecetach: "pierwszy telefon od IBM z prosba o szczegolowe informacje o mikroprocesorach otrzymalismy jeszcze w 1978 r. ". Pozniej IBM ostatecznie zdecydowal sie na produkty Intela i w ten sposob pozyskany zostal pierwszy partner przedsiewziecia, ktore tak zmienilo nie tylko komputerowy swiat. Drugim partnerem stal sie Microsoft zalozony przez Billa Gatesa i Paula Allena w 1975 r., ktory mial na swym koncie opracowanie programu BASIC dla komputerow Altair i ktora to firma na podstawie systemu operacyjnego napisanego dla pierwszych chipow Intela rozwinela system operacyjny MS-DOS (Microsoft Disk Operating System).

Sprawy potoczyly sie szybko

Pierwsze pecety wykorzystywaly wiec w swej konstrukcji procesor Intela 8088 i pracowaly z systemem operacyjnym MS-DOS. Ustapil on miejsca systemowi Windows, ktory stal sie dostepny w 1985 r., chociaz Microsoft zapowiadal go juz dwa lata wczesniej. W polowie lat 80. Intel wprowadzil na rynek swoj chip 386 i od tej pory skoncentrowal sie na lukratywnej produkcji procesorow. W efekcie Windowsy i procesory Intela zdominowaly przemysl komputerow PC, a poniewaz IBM zbudowal swoje pecety korzystajac z komponentow "z polki", nic nie powstrzymalo innych firm, aby produkowac klony tych maszyn.

Sprawy potoczyly sie szybko; setki firm zaczely oferowac komputery osobiste, zanim przemysl zaczal sie konsolidowac i zanim wylonili sie glowni gracze tego rynku, tacy jak Compaq Computer, Dell Computer, Hewlett-Packard, Gateway i oczywiscie IBM, ktory jest obecnie numerem 3 wsrod producentow pecetow.

PRZEMYSL KOMPUTEROW OSOBISTYCH

NAJWAZNIEJSZE WYDARZENIA

1971 r. - Intel Corp. wyprodukowal swoj pierwszy mikroprocesor oznaczony symbolem 4004.
1974 r. - Procesor 8080 Intela staje sie jednostka centralna komputera Altair 8800 sprzedawanego w zestawach do montazu za 400 dol.
1975 r. - Bill Gates i Paul Allen zakladaja firme Microsoft.
1976 r. - Steve Wozniak i Steve Jobs opracowuja komputer Apple I i sprzedaja go za 666,66 dol.
1977 r. - powstaje Apple II z kolorowa grafika i pamiecia na kasecie audio.
1981 r. - IBM wprowadza komputer PC z procesorem Intela i systemem MS-DOS Microsoftu.
1985 r. - Intel oferuje procesory 386; Microsoft wprowadza system operacyjny Windows.
1990 r. - pojawia sie Windows 3.0.
1993 r. - Intel przedstawia procesor Pentium.
1995 r. - premiera systemu Windows 95; w ciagu czterech dni Microsoft sprzedaje ponad 1 mln licencji; oglasza, ze wszystkie jego produkty beda dostosowane do pracy w Internecie.
2000 r. - Intel wprowadza Pentium 4, pracujacy z czestotliwoscia zegara 1,5 GHz (1,5 miliarda cykli na sekunde). Pierwszy procesor Intela z 1971 r. pracowal z czestotliwoscia 108 kilohercow (108 tys. cykli na sekunde).

ZBIGNIEW ZWIERZCHOWSKI
Rzeczpospolita 129/01

WIESCI z KRAJU

• Narod wybiera. W Polsce trwa kampania wyborcza. 23 wrzesnia br. odbeda sie w Polsce wybory do sejmu i senatu. Wszystkie sondaze opinii publicznej wskazuja, ze wladze w Polsce przejmie koalicja SLD/UP.
  Wg sierpniowego badania CBOS, na koalicje SLD-UP zamierza glosowac 50% wyborcow. PO uzyskala 14% poparcia, zas PSL oraz Prawo i Sprawiedliwosc po - 10% Do Sejmu nie weszlyby AWSP (5% poparcia) i UW (4%).
  Po jednym procencie poparcia uzyskaly: "Samoobrona", Liga Polskich Rodzin, Przymierze dla Polski, Federacja Ruchu Obrony Bezrobotnych oraz Krajowe Porozumienie Emerytow i Rencistow RP. Wg sondazu CBOS, do Senatu koalicja SLD-UP wprowadzilaby 50 senatorow, Blok Senat 2001 - 32, a PSL - 12. W Senacie znalazloby sie jeszcze 3 senatorow "Samoobrony" i trzech z "innych partii, koalicji lub komitetu wyborczego".
  Zas sondaz OBOP, przeprowadzony w drugiej dekadzie sierpnia br., wykazal nastepujace preferencje w wyborach do sejmu. SLD/UP (47% glosow), PO (13%), PSL (12%), AWSP (8%) oraz PiS (6%). Poza sejmem znalazlyby sie UW (4%), "Samoobrona", LPR i Alternatywa.
• A. Kwasniewski, J. Kuron i L. Kaczynski to politycy, ktorzy cieszyli sie najwiekszym zaufaniem w sierpniu - wynika z sondazu CBOS-u. Kwasniewskiemu ufa 76% badanych, Kuroniowi - 62%, Lechowi Kaczynskiemu - 60%. Kolejne miejsca zajeli: Jaroslaw Kalinowski - 52%, L. Miller - 48%, A. Olechowski 44% oraz W. Bartoszewski - 40%. W dziesiatce politykow cieszacych sie najwiekszym zaufaniem znalezli sie takze A. Lepper (36%), J. Olszewski (35%) i B. Geremek (34%).
• Cztery piate respondentow (81%) uwaza, ze Polska idzie w zlym kierunku. Jest to najwyzszy wsrod badanych odsetek niezadowolenia od czternastu miesiecy. Tylko co dziesiaty Polak (10%) zadowolony jest z ogolnej sytuacji w naszym kraju. O kryzysie polskiej gospodarki mowi 84% ankietowanych, w tym 49% jest przekonane, ze kryzys jest bardzo gleboki. Ponad polowa Polakow (54%) obawia sie pogorszenia materialnej sfery zycia, 17% - ze to pogorszenie bedzie znaczne. Niewiele ponad jedna dziesiata (11%) oczekuje poprawy materialnych warunkow zycia. W porownaniu z poczatkiem roku oceny kierunku zmian w kraju, stanu polskiej gospodarki oraz poziomu materialnego warunkow zycia wyraznie sie pogorszyly (odpowiednio o 25, 26 i 12 procent).
• Utrzymuja sie negatywne notowania rzadu i duza aprobata spoleczna dla prezydenta, choc "notowania" rzadu nieznacznie sie polepszyly, a prezydenta, rowniez nieznacznie, pogorszyly - wynika z badan CBOS. Poparcie dla rzadu w sierpniu wynioslo 15%, dla premiera - 20%. Pozytywnie dzialalnosc prezydenta ocenilo 70% badanych (4% mniej niz w lipcu), Sejmu 14%, Senatu - 21%. W stosunku do lipca nieco zmalal odsetek negatywnych ocen wynikow dzialalnosci rzadu - z 74% do 69%. Troche wyrazniej zmalal odsetek osob niezadowolonych z tego, ze na czele rzadu stoi Jerzy Buzek - 61% (spadek o 9%). Odsetek osob zadowolonych z tego faktu jest wiekszy o 2% w porownaniu z lipcem. Po odnotowanym w lipcu spadku poparcia dla rzadu, w sierpniu stosunek Polakow do gabinetu rzadowego nie zmienil sie. Podobnie jak przed miesiacem liczba przeciwnikow rzadu (53%) ponad trzykrotnie przewyzsza liczbe jego zwolennikow (15%), a ponad jedna czwarta respondentow (28%) deklaruje obojetnosc wobec ekipy rzadowej. Tak niekorzystne oceny utrzymuja sie juz od kilku miesiecy.
  Wedlug najnowszego sondazu OBOP, gabinet Jerzego Buzka popiera juz tylko 10% Polakow. Poparcie spoleczne dla rzadu spadlo wiec o kolejne 4%. To - jak oblicza OBOP - najgorszy wynik sposrod tych, jakie rzad odnotowal od poczatku kadencji. Poparcie spoleczne na pewno nie wzrosnie po tym, jak media opublikowaly zalozenia do przyszlorocznego budzetu.
  Nastroje w sierpniu byly nieco lepsze niz w lipcu. O 8% zmalala (do 56%) grupa osob oceniajacych sytuacje polityczna jako zla. Jest to powrot do wskaznikow czerwcowych. Niestety, to jedyna poprawa. Utrzymuja sie negatywne oceny kondycji gospodarki (72%) i tylko nieliczni (3%) byli odmiennego zdania. Podobnie jak miesiac temu az trzy czwarte osob (75%) uwaza, ze sytuacja w kraju zmierza w zlym kierunku, ledwie co siodma (14%) dostrzega poprawe.
  Nie zmienily sie oceny warunkow materialnych - dobrze zyje sie jednej piatej respondentow (21%), przecietnie ponad polowie (52%), niezadowolona jest jedna czwarta (27%) badanych. Tak samo jak przed miesiacem zwolnienia nie boi sie ponad polowa zatrudnionych (53%). Jednak takie zagrozenie widzi dla siebie az 41% respondentow (w lipcu 43%). Jaki bedzie najblizszy rok - pytali ankieterzy CBOS. - Taki sam - odpowiedziala wiekszosc badanych. - A jesli pojawia sie zmiany, to raczej na gorsze.
  Sondaz przeprowadzono w dniach 3-6 sierpnia br.
  Natomiast sondaz z konca sierpnia br. wykazal znaczne pogorszenie nastrojow spolecznych. Ponad cztery piate (82%) Polakow negatywnie ocenia bieg spraw w kraju - wynika z sondazu OBOP przeprowadzonego w II polowie sierpnia br. Tak wysokiego odsetka niezadowolonych OBOP nie notowal od 10 miesiecy.
  Niemal co dziesiaty (9% badany uwaza, ze sprawy w kraju ida w dobrym kierunku. Niezadowoleni z biegu spraw sa przede wszystkim: rolnicy (93%), osoby zle oceniajace swoja sytuacje materialna (92%) i badani o pogladach lewicowych (92%).
  O tym, ze gospodarka polska jest w stanie kryzysu, przekonanych jest 86% badanych. Ponad polowa Polakow (52%) okresla ten kryzys jako gleboki. Niemal trzy piate Polakow (57%) obawia sie pogorszenia materialnych warunkow zycia w ciagu nastepnych trzech lat. Poprawy spodziewa sie 12%. Natomiast 26% nie liczy na zadne zmiany w tym zakresie.
• Gdzie stoimy. Od 1999 roku z powodu zbyt wolnego tempa wzrostu gospodarczego Polska nie zmniejsza dystansu w poziomie rozwoju w stosunku do sredniej krajow Unii Europejskiej - informuje "Rzeczpospolita", powolujac sie na raport Eurostatu. Wedlug dziennika, jesli uwzgledni sie sile nabywcza zlotego, dochod przypadajacy na przecietnego Polaka wyniesie w 2001 roku 39% tego, co otrzyma przecietny mieszkaniec "15". "Rz" zauwaza, ze od trzech lat wskaznik ten nie poprawia sie, bo wzrost gospodarczy naszego kraju jest porownywalny z tym w panstwach UE. Dziennik dodaje, ze jeszcze nie zdarzylo sie, aby do Unii przystepowal kraj relatywnie tak ubogi. W wypadku Portugalii (w 1986 roku) wskaznik ten wynosil 57%, a Grecji (w 1981 roku) - 63%. Z najnowszych danych Eurostatu wynika, ze sposrod 13 krajow kandydujacych do UE biedniejsze od Polski sa tylko Bulgaria (24%), Rumunia (27%), Turcja (29%), Lotwa (29%), Litwa (29%) i Estonia (37%). Slowacja osiagnela juz poziom 48% unijnej sredniej, Wegry - 52%, Czechy - 58%, a Slowenia - 71%.
• Reprezentacja Politechniki Poznanskiej zwyciezyla w II Miedzynarodowym Konkursie Projektowania Systemow Komputerowych. W konkursie, ktorego final odbyl sie w Waszyngtonie w dniach 23-25 czerwca br., wzielo udzial 75 uniwersytetow z calego swiata. Za Polakami uplasowaly sie reprezentacje Uniwersytetu w Karlsruhe (Niemcy), Brigham Young University (USA).

IMPREZY, OGLOSZENIA

***

STOWARZYSZENIE INZYNIEROW POLSKICH
Oddzial Ottawa
zaprasza na pogadanke
prof. Wojtka Bocka
"SENSORY SWIATLOWODOWE W NAUCE I PRZEMYSLE"

Data: 18 wrzesnia (wtorek) 2001, godz. 19:30
Miejsce: Dom Polski SPK, 379 Waverley Street, Ottawa.
Po pogadance zapraszamy na kawe i ciastka.

***

KUPNO - SPRZEDAZ NIERUCHOMOSCI
Real Estate Agent
Terry Gleeson B.A.
Prudential Maximum Realty Inc.
Residential, Investment, Industrial,
Commercial (Licenced since 1981)
Tel: 749-7355 Res: 824-3260
E-mail: gleeste@sprint.ca

***

LOENARD SAMEK
Adwokat - Radca prawny - Notariusz
oferuje uslugi w zakresie spraw:
* karnych;
* cywilnych;
* notarialnych (nieruchomosci, testamenty, etc.);
* porad prawnych.
102-99 Holland Ave., Ottawa ON K1Y 0Y1
Biuro: (613) 725-2424 Fax: (613) 725-0464
Dom: (613) 722-4464

***