









|
ZARYS HISTORII PINK
Polski Instytut Naukowy w Kanadzie powstał w 1943 r. w Montrealu z inicjatywy światowej sławy historyka profesora Oskara Haleckiego, członka Polskiej Akademii Umiejętności (PAU). W tym roku profesor Halecki prowadził gościnne wykłady z historii Europy Wschodniej (Visiting Professor on Eastern European History) na Uniwersytecie Montrealskim, w związku z czym często odwiedzał Montreal, a tym samym zaprzyjaźnione z nim rodziny pp. Stachiewiczów i Brzezińskich. Pomysł stworzenia Oddziału Montrealskiego podsunęła mu ś.p. Wanda Stachiewiczowa, osoba niezwykle czynna społecznie w środowisku polskich uchodźców. Początkowo Instytut istniał jako Oddział Montrealski Polskiego Instytutu Naukowego w Ameryce z siedzibą w Nowym Jorku. W owym czasie kanadyjscy członkowie Instytutu byli skupieni głównie w Montrealu. Do członków - założycieli Instytutu w Kanadzie należał cały szereg wybitnych polskich i kanadyjskich uczonych, w tym kilku członków PAU (ze strony kanadyjskiej: prof. W. G. Penfield z Uniwersytetu McGill, prof. J. B. Colip z Royal Society of Canada, prof. J. Rousseau z Association canadienne pour l'anvacement de sciences, profesorowie W. Bovey, R.A. MacLennan i C. MacMillan, wszyscy z Uniwersytetu McGill, i wielu innych związanych lub sympatyzujących ze sprawą polską, oraz ze strony polskiej: prof. J. Pawlikowski, rektor École Polytechnique de Montréal, prof. B. Szczeniowski z Uniwersytetu Montrealskiego, dr. T. Poznański z Uniwersytetu Laval, dr T. Brzeziński, konsul RP w Montrealu, i inni). Prezesami honorowymi Instytutu zostali prof. dr F. Cyril James, rektor Uniwersytetu McGill i Msgr Olivier Maurault, rektor Uniwersytetu Montrealskiego. W 1944 r., z inicjatywy Wandy Stachiewiczowej powstała Biblioteka Polska przy Uniwersytecie McGill. W 1976 r. Oddział Montrealski Polskiego Instytutu Naukowego postanowił oddzielić się od Polskiego Instytutu Naukowego w Ameryce. W tym samym roku został przyjęty i zatwierdzony statut Polskiego Instytutu Naukowego w Kanadzie (PINK) jako instytucji kanadyjskiej wyższej użyteczności publicznej działającej na terenie Kanady. Kolejno powstawały nowe oddziały Instytutu w: Ottawie, Toronto i Vancouver. Ostatnio podjęto też próby stworzenia nowego oddziału w Halifaxie.
Oddział Ottawski PINK powstał w latach 60-tych. Pierwszym prezesem Oddziału był sławny geograf profesor Bogdan Zaborski, bliski współpracownik profesora E. Romera, były profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, twórca katedr geografii na szeregu uniwersytetach kanadyjskich, między innymi na Uniwersytecie Ottawskim. Na przestrzeni lat, Oddział Ottawki PINK zajmuje się organizowaniem wykładów w językach: polskim, angielskim i francuskim, spotkań, koncertów i wystaw. W ostatnim okresie Oddział Ottawski podjął się też realizacji wieczoru poetycko-muzycznego, poświęconego twórczości Juliusza Słowackiego, jednego z największych polskich poetów okresu romantyzmu. PINK prowadzi też ograniczoną działalność wydawniczą. Instytut utrzymuje się prawie wyłącznie z prywatnych dotacji, oraz w mniejszym stopniu, z dotacji rządu prowincjonalnego Quebec i rządu federalnego. W ostatnich latach PINK nosi się z zamiarem opracowania i opublikowania kompletnej historii Instytutu, uwzględniającej działalność wszystkich jego oddziałów.
Lista prezesów Oddziału Ottawskiego PINK
- 1960 - 1976 - prof. Bogdan Zaborski, profesor geografii, Uniwersytet Ottawski
- 1976 - 1988 - prof. Andrzej Ruszkowski, profesor środków komunikacji społecznej, Uniwersytet Ottawski, Uniwersytet Św. Pawła w Ottawie
- 1988 - 1990 - prof. Ludwik Kos-Rabcewicz-Zubkowski, profesor prawa arbitrażu, Uniwersytet Ottawski
- od 1990 - dr inż. Aleksander Maciej Jabłoński, pracownik naukowo-badawczy, Canadian Space Agency, adjunct research professor, Uniwersytet Carleton w Ottawie

|