Polski Instytut Kaszuby w Kanadzie POLSKI INSTYTUT
KASZUBY
W KANADZIE

www.kpk-ottawa.org/kaszuby

Strona główna
O nas
Historia


History
Krótka historia
Polskiego Instytutu Kaszuby

Polski Instytut Kaszuby powstał w roku 1985 z inicjatywy osób związanych z okolicami "Kanadyjskich Kaszub" w rejonie Barry's Bay i Wilna. Założycielem i pierwszym prezesem Instytutu był dr Teodor Blachut. W maju 1987 roku Instytut otrzymał w Ottawie "Charter" jako "non profit organization". Członkowie Instytutu postawili sobie za cel podtrzymywanie polskich tradycji na "Kanadyjskich Kaszubach" i udokumentowanie historii tego regionu, począwszy od przybycia pierwszych kaszubskich osiedleńców w roku 1858.



W początkowych latach działalności organizowano w sezonie letnim liczne imprezy i odczyty, a w maju 1987 roku odbyła się wystawa fotografii w Madawaska Valley High School w Barry's Bay, obrazująca polski wkład w życie i rozwój tych okolic. Otwarcia wystawy dokonał poseł Rządu Prowincjonalnego Prowincji Ontario - Sean Conway.

Wystawa była zapoczątkowaniem przygotowań do wydania książki-albumu o dziejach tego regionu. Redakcję książki powierzono Annie Żurakowskiej. Prace przygotowawcze i starania o zdobycie funduszy trwały kilka lat. Książka w języku angielskim pod tytułem "The Proud Inheritance - Ontario's Kaszuby" ukazała się w roku 1991, a wydana została przy pomocy subsydiów Rządów Prowincjonalnego Ontario i Federalnego Kanady oraz Polskiego Funduszu Milenium i Fundacji im. Adama Mickiewicza.

Ciekawa treść, atrakcyjna szata graficzna (zasługa p.Anny Jakóbiec), przyczyniły się do sukcesu tej książki i w ciągu dwu lat rozprowadzono ponad 2500 egzemplarzy. Otrzymane ze sprzedaży pieniądze zostały przeznaczone na cele związane z umacnianiem polskich tradycji na Kanadyjskich Kaszubach.

W tym okresie Instytut przekazywał prasie polonijnej i lokalnej wiele artykułów na tematy związane z Kanadyjskimi Kaszubami. Głównym jednak projektem było stworzenie muzeum i większość członków opowiadała się za lokalizacją w Wilnie, gdzie istniała pierwsza polska parafia w Kanadzie. Niestety starania te nie zostały uwieńczone powodzeniem, co łączyło się z przykrym dla Instytutu wydarzeniem gdy kolejny prezes - Ray Stamplecoski opuścił te okolice.

Nastąpił moment, który groził rozwiązaniem organizacji, jednakże na Walnym Zebraniu w roku 1997 członkowie jednogłośnie opowiedzieli się za utrzymaniem działalności Instytutu, a funkcję prezesa powierzono Annie Żurakowskiej, ktora pełniła tę funkcję do października 2008.

  • W roku 1997 i 2000 Instytut gościł w tym rejonie Zespół Pieśni i Tańca z Kartuz w Polsce i wraz z parafią św. Jadwigi w Barry's Bay dopomógł materialnie i organizacyjnie w rozlokowaniu, wyżywieniu zespołu i w organizacji występów.


  • "W roku 1999 członkowie Instytutu brali udział w pracy Komitetu, który zajął się uczczeniem pamięci księdza Rafała Grzondziela, twórcy Franciszkańskiego Ośrodka na Kaszubach, zasłużonego również w organizowaniu pierwszych obozów harcerskich. Koło "Katedry pod Sosnami" został umieszczony kamień z pamiątkową tablicą.


  • Gdy powstała organizacja "Wilno Heritage Society", która założyła w Wilnie "Heritage Park" i zaczątek muzeum, Polski Instytut Kaszuby poparł tę inicjatywę będącą dowodem, że ludność pochodzenia kaszubskiego pragnie utrwalić swoją historię i tradycje. Instytut Kaszuby współpracuje z tą organizacją i stara się jej dopomóc. Między innymi Instytut ofiarował im stylową szafę - gablotę na pomieszczenie eksponatów.


  • W lutym 2000 roku z udziałem polonijnych organizacji zorganizowano w Ottawie, w Nepean Centre, "Dzień Polski". Instytut Kaszuby posiadał tam swoje stoisko obrazujące historię Kanadyjskich Kaszub oraz eksponaty kaszubskiej sztuki ludowej i książki.


  • W tym samym roku Instytut wziął udział w wystawie w Muzeum Bytown, koło Parlamentu w Ottawie, obrazującej wkład poszczególnych "grup etnicznych" w rozwój miasta Ottawy i "Ottawa Valley" do roku 1935. Instytut przygotował "tryptyk" z informacjami i licznymi fotografiami. Wystawa trwała przez pół roku.


  • Podobny "tryptyk" z historią przybycia na Kaszuby emigracji powojennej był wykonany na uroczystość 50-lecia budowy kaplicy na Kaszubach. Dla uczczenie tej rocznicy Instytut wydał również barwnie ilustrowaną broszurkę.


  • Polski Instytut Kaszuby wielokrotnie gościł przybyłych z Polski z rejonu Pomorza naukowców i dziennikarzy; między innymi: prof. Edwarda Brezę, prof. Józefa Borzyszkowskiego, prof. Tadeusza Linknera i prof. Jerzego Sampa.


  • Członkowie Instytutu byli częstymi gośćmi na ogniskach harcerskich opowiadając młodzieży o dziejach tego regionu.


  • 1 kwietnia 2005 roku w Museum of Civilization w Ottawie odbyło się odsłonięcie "Quilt of Belonging", złożonej z 263 haftowanych "bloków", symbolizujących wszystkie narodowości zamieszkałe w Kanadzie. Zgodnie z propozycją Polskiego Kongresu "blok" polski z wzorem kaszubskim był pięknie wyhaftowany przez członkinię naszego Instytutu Halinę Urbanowicz.


  • Podczas tegorocznego majowego "pikniku" Wilno Heritage Society został odsłonięty kamień z tabliczką upamiętniającą wkład Polskiego Instytutu Kaszuby w dokumentowanie przeszłości i tradycji pionierów Kaszubskich w tym rejonie.


  • Obecnie jest w przygotowaniu "Przewodnik po Kanadyjskich Kaszubach", broszurka w dwóch językach, która zostanie wydana przez Polski Instytut Kaszuby. Widzimy duże zapotrzebowanie na taką publikację.


  • Zapowiedziany "Przewodnik ukazal się na wiosnę 2008 roku i pierwszy nakład (500 szt.) rozszedł się w ciągu jednego sezonu. Obecnie został wydrukowany następny nakład gotowy do rozprowadzenia w nastepnym sezonie.


  • Rok 2008 był rokiem wielkiego jubileuszu - 150 rocznicy przybycia na te tereny osadników kaszubskich.
    Polski Instytut Kaszuby wziął czynny udział w uroczystościach, poczynając od przyjęcia w Parlamencie w dniu 10 czerwca, potem we Mszy Św. odprawionej przez Kardynała Dziwisza w Wilnie, a także w głównych uroczystościach w Wilnie w pierwszych dniach sierpnia.
    Pomogliśmy też Wilno Heritage Society w przygotowaniu uroczystości płacąc za druk ulotki w języku polskim zredagowanej przez Koło Federacji Polek w Ottawie i umieszczenie w naszym "Przewodniku" odpowiedniego tekstu, napisów i emblematów, a przed uroczystościami przesłaliśmy w prezencie dla Heritage Park w Wilnie 3 ławki.


  • Jeszcze na wiosnę przesłaliśmy list zapraszający do przedstawicieli z Kartuz z Polski, co ułatwiło przyjazd pani Burmistrz a Kartuz - Mirosławie Lehman, panu Jerzemu Pobłockiemu, Przewodniczącemu Rady Miejskiej w Kartuzach i panu Franciszkowi Kwidzińskiemu, kierownikowi Zespołu Pieśni i Tańca z Kartuz. Zostali oni umieszczeni w naszych Kartuzach, a wice-przewodniczący, Tadeusz Kay, woził gości na uroczystości w Wilnie i było miłą niespodzianką, że prezes naszej organizacji, Anna Żurakowska i wice-prezes Tadeusz Kay podczas tych uroczystości zostali wyróżnieni przez przedstawiciela Senatu Polski i otrzymali Medale Zasługi.


  • Na interwencję naszego Instytutu w Madawaska Valley Township został na powrót umieszczony napis na rogu Old Barry's Bay Rd. ze strzałką "Kaszuby".
Początek strony